Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Verklaring van TAFEL XIA. Halve dag- en nachthogen. 57
Tafel XI geeft voor de breedte en declinatie
als ware lijd van ondergang 7" 38™ O'
uit Tafel XIA. 4. 8
de schijnbare ondergang is te 7" 42" 8'; 12"—7"38™= 4"22™en dus
de ware opkomst valt voor te 4" 22™ O»
uit Tafel XIA. 4. 8
de schijnbare opkomst is te 4"17™52% ware- of zonne-tijd; wel-
ke tgd door de igdvereffening tot middelbaren tijd herleid kan worden.
Om den tijd van den schijnbaren op- of ondergang onmiddellijk te be-
rekenen, heeft men denzelfden bolvormigen driehoek, als wij bereids
op pag. 50 voor het berekenen van de schijnbare amplitude, hebben
doen kennen, en wordt ook boog A, aldaar verklaard, aan dezelfde
grootheden gelijk genomen. Tot nadere opheldering zullen wij hier
met dezelfde gegevens, als in Voorb. 2, van gemelde pag., den tgd
van den schgnharen ondergailg der Zon berekenen.
Complem. breedte = 31° O' O" log. cosecans 0,2881607
,1 declin. = 71. 0. O .. » 0,0243299
boog A . . = 90. 39. O
som . . =192° 39' O"
2)-
som . . =96° 19' 30" log. sinus 9,9973484
boog A = 90. 39. O
som — A , =5° 40' 30" » » 8,9951329
2)
van 4" 13™ 13%1
19,3049719
9,6524859 log. cosinus
-{2
dus schijnb. Q» ondergang te 8" 26™ 26',2.
Aanmerking. De Tafels XA en XIA veronderstellen eene gemiddelde
straalbuiging; wijkt de ware, door Tafel XXA te bepalen, aanmerke-
Igk van deze af, zoo als dikwerf en veelal plaats heeft, dan moet men
liever onmiddellijk, naar aanleiding der gegevene voorbeelden van deze
3ag. en pag. 50 den halven dagboog en de schijnbare amplitude bere-
genen. Daar echter de horizontale straalbuiging zeer onregelmatig is,
zoo onthoude men zich, zoo veel mogelijk, om de miswijzing der kom-
passen te bepalen door amplitudes, of den tijd te viriden door halve
dag- of nachtbogen. Het voorname doel, dat wij met het opnemen dezer
Tafels hadden, ofschoon wij ook gaarne willen toestemmen, dat dezelve
gemakkelijk hadden kunnen gemist worden, bestaat hierin, om met
weinig moeite onmiddellgk de amplitudes, of den tijd van op- of onder-
gang , te kunnen vinden; zonder daarom echter het vinden der miswij-
zing door amplitudes aan te bevelen, hetgeen toch gemakkelgk en met
meer naauwkeurigheid door azimuths-waarneming geschiedt. Door het
plaatsen dezer Tafels, geven wij ecliter ook hen gelegenheid, om ge-
makkelijk de miswijzing te bepalen, die geene andere manier dan die
der Amplitudes kennen en somtijds wel van een Peil- maar niet van
een Azimuth-Kompas voorzien zijn. Ook kunnen zij daardoor, al
8