Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Over het Azimuth cn de Afwijking van de Magneetnaald, 51
In (leze formule der bolvormige driehoeken is II. de ware hoogte,
hr, de breedte, en D. de pools-afstand, of de afstand, die het Hemel-
ligchaam van de pool heeft; de nadere toepassing dezer formule in
logarithmen kan uit de oplossing van het volgende voorbeeld oj^ge-
maakt worden,
Foorh, Men vraagt het Azimuth Aqv Zon, alsdezelve lO'^N. declinatie
heeft, hare ware middelpuntshoogte 25® 14' voor den middag is, cn
men zich op 59'' N. breedte bevindt? ^
D. of de zons pools-afstand 71® O'
breedte . , = 59. O log. sec. 0,2881607
II. » )) hoogte . . = 25. 14 « » 0,0435534
som . . =155° 14'
2>
i som . . 77'> 37' log, cos. 9,3313285
i som — D, =6° 37' » « 9,9970976
47® 27' 12" = \ Azimuth
<2
19,6601402
2)-
9,8300701 log. cos. van
94° 54^ 24" = het Azimuth beoosten het noorden.
Over de Afwijking of de Declinatie van de Magneetnaald.
Het is bekend, dat de kompas- of magneetnaald zich, vrij kun-
nende bewegen, zelden juist noord en zuid uitstrekt; dc rigting,
waarin zich deze naald plaatst, wordt magnetische meridiaan genoemd,
en de hoek, die deze meridiaan met den waren meridiaan maakt, heet
afwijking van de magneetnaald en bij de zeelieden veelal miswijzing
van het Kompas, Demiswijzing is voor onderscheidene plaatsen, en zelfs
op dezelfde plaats voor verschillende tyden van den dag, ongelyk in
grootte, en dus geenszins bestendig van gelgke grootte, of de magneet-
naald is, zoo dezelve, gelijk in het magnetische werktuig of toestel
van den Heer gauss , aan eene fgne ongetwernde zijden draad is opge-
hangen , niet dan hoogst zeldzaam eenige oogenblikken in rust (*).
f^} De dagelijksche verandering in de afwijking yan de magneetnaald is door
den zeeman niet wel na te gaan of waar te nemen. Doch buiten de dagelijksche
Teelal periodieke verandering ondergaat de declinatie nog eene meer of min besten-
dige verandering, en bet is deze, welke de zeeman met alle zorg moet nasporen, en
daarom telkens op elke plaats de afu/ijhing van het kompas traclilen waar te
nemen; ook moeten de zeelieden bunne kompasnaalden zoo min mogelijk naar de
opgaven der zeekaarten verleggen; deze onnaauwkcurige handelwijze keuicn wij
ook daarom af, dewijl wij bij eigene ervaring weten, dat die, soms oude en meestal
onnaauwkeurige opgaven van miswijzingen, zeldzaam met de dadelijke waarheid over-
eenstemmen , en niet dan zeer zelden met die zorg in de kaarten gelegd worden ,
als wel het belangrijke der zaak zoude vereischen. De algemeene afwijkingskaart van
den Heer p, baklow maakt hierin echter voor het tegenwoordige eene uitzondering.
De magneetnaald ondergaat soms voor eenen korten tijd aanmerkelyke afwykin-
gen , en is dan somtyds in eene gestadige slingering; zoodanige buitengewone afwij-
kingen en slingeringen dragen tegenwoordig den naam van magnetische stormen.
De magnetische storm van 25 September 18^1, die op Greenwlch cn zoo vele andere
plaatsen is waargenomen, is ook door my te Amsterdam geobserveerd: de naald weck
aldaar met slingeringen van 4' n^ccr dan 16' van haren gewonen stand af.