Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ferkl. van TAFEL LVI. Om de breedle te vinden door twee hoogten. 207
Om, Lijvoorl)., de waarde van Q en P voor 1" 32"" half verloopen
tijd en 9° declinatie tc berekenen , heeft men :
^ verl tijd 32" log. sin. =9,5918780 log. sec. =0,0359739
declinatie 9» O' » co«m.= 9,9946199 » fany. = 9,1997125
9,5864979 log. 9,2356864 log.
sin. van 22° 42' = Q. tang. van 9° 46' = P.
declin. . 9. 00
0° 46'voor P.
Deze waarden stemmen overeen met die, welke de Tafelen voor Q
en P opgeeft. In de Tafel vindt men op de linker bladzijde steeds de
grootheid Q , en op de regterzijde die voor P.
Om deze getallen, of eenige andere voor eenigen gegeven J verl. tyd
cn declinatie onmiddellijk door de Tafel te bepalen, zal wel, door de
bijvoeging der evenredige deelen, gemakkelijk gemaakt, geene de
minste zwarigheid kunnen ontstaan. In Tafel LVI is eigenlijk op
de regterzijde niet dadelijk het getal P opgegeven, maar alleen aldaar
gesteld, wat P grooter is dan de declinatie, en dus wordt door die
Tafel dat getal P gevonden, als men de grootheden dier Tafel met de
declinatie vermeerdert.
Foorh. Stel, men vraagt door de Tafelen de waarde van Q en P
voor 1"56"45' half verl. tijd en 17° 48' declinatie? Zoo heeft men:
Foor Q:
Foor 1" 56"/ia//" rer/. tijd en Xl" W declinatie, heeft men: 27» 31'
voor 45" half verl. tijd........+10
» 8' declinatie..........— 2
dus Q = 27° 39'.
Foor P:
Foor 1" 56" half verl. tijd en 17° declinatie, heeft men: 2» 16'
voor 45* half verl. tijd . . .......+2
» 48' declinatie..........+6
getal voor P = 2° 24'
en declinatie = 17. 40
en derhalve P = 20° 4'.
Haze-winkel heeft in bovengenoemd werkje zijne methode en Tafelen
uitvoerig verklaard, wij verwijzen dus, tot meerdere uiteenzetting van
deze zijne Tafelen, tot het werk zelve, en zullen ons hier alleen be-
Dalen tot het doen kennen van zijnen regel om de hreedte door twee
loogten te vinden, en dien met één voorbeeld ophelderen:
1°. Men neme twee rijen zons hoogten met de tijden, de grootste hoogten
zoo na mogelijk aan den middag, of hij andere hemelligchamen bij den
doorgang, en zoo dit mogelijk is, moet de grootste hoogte niet verder
van den middag liggen, dan de verloopen tijd tusschen de waarnemingen
groot is. FaUen de hoogten aan wederzijde des meridiaans, zoo heeft
men in deze eenige meerdere vrijheid, en zullen de kleine feilen der
waarnemingen geringen invloed hebben op de uitkomst dèr berekening.