Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
202 Verklaring van TAFEL L. Ilerleidings-Tafeitjes.
Deze geheele Tafel L is oorspronkelgk herekend. Als elementen der
onderscheidene Tafels hehhen wg het volgende genomen :
Met verschillende schrijvers stellen wij 1 meter = 0,513074 toise (*),
en == 1,09363305 keizerlijke yard. Sedert 1 Januarij 1826, heeft men
\nEngeland de zoogenaamde imperial Standard yard, of keizerlijke yard,
tot standaard voor de lengte-maat aangenomen. De opgegevene betrekking
tusschen den meter en de genoemde yard is door mij opgemaakt, naar
aanleiding van het onderzoek des aangaande gedaan (f). — Volgens
het decreet van 18 Februarij 1808 is 1 Rijnlandsche roede = 3™,767358,
(zie ook, het besluit van Z. M. van 29 iVIaart 1817 n". 2). aeneae stelt
den Amsterdamschen voet = O™,283133; de Hoogleeraar van swiSden
neemt voor dien voet O",28305941 (§); wij hebben de opgave van den
Heer vai^ swinden gevolgd; doch krijgen dan 3t,53282726 voor de
grootte van den meter in Amsterdamsche voeten : hetgeen iets, met
de berekening van den Hoogleeraar, verschilt. — Verder hebben wij
1 kilometer gelijk gesteld aan 0,135 Duitsche mijl, waarvan er 15 op
1" verval zijn ; de overige mglen en lieues zijn hieruit afgeleid en bere-
kend. — 1 Ronde palm is, naar de opgave van van swinden
gelijk aan 0'°,0955, en 1 Fransche palm gelijk aau 13 Fr. lijnen of
0'",02933. De Fransche vadem is 5 Parysche voeten, de Engelsche
vadem heeft 6 Engelsche voeten , en de Nederlandsche vadem = 6 Am-
sterdamsche voeten; volgens hel Tafeltje E is nu: 1 Fransche vadem
= 1°>,624197, of 1™,6242 ; de Engelsche vadem = 1",8288 en de Neder-
landsclie vadem = 1°',6984. — Volgens d. steel (f'f') is 1 Engelsche
kabel 120 Engelsche vadems groot; dus is 1 Engelsche kabel = 219"',456.
Dc Franschen rekenen 120 vadems en de Nederlanders 125 vadems
voor eene kabel. De opgave van de grootte van eene Chineesche
mijl, in het Tafeltje O van Tafel L, is volgens francoeur. Geodesie, ou
Traité de la Fignre de la Terre, bl. 469. Door de verschillende opgaven
van hel getal mijlen vervat in eenen graad kan men door dit Tafeltje
nog vele herleidingen bewerkstelligen.
TAFEIj lil en lill. Verbeteringen voor de Middelbare
Straalbuiging, naar aanwijzing van den Barometer
en Thermometer.
Deze Tafels zijn te gelijk met Tafel XX A , op bladz. 70, verklaard,
1 derzelver toepassing aldaar op de voorbeelden 1, 3 en 4 aangetoond.
en
(») Volgens FKANCOEDR, Géodésie, ou Traité de la Figure de la Terre et de ses parties,
cte. Paris X835, pag. 468 is 1 meter = 0,5130 74074 toise.
(f) Dat onder andere te vinden is in het Annuarie voor 1829, p. 95.
(§) Zie Vergelijking Tafels tusschen de Ilollandscho lengte-maten en den meier,
1812, bladz. 26.— Als ook Tafel UB. der Vcthandeling over volmaakte Maten en
Gewigien, enz.
(»*) Idem , I D. bladz, 611.
(ff) Ship -masters assistant, bladz. 117.
f,) Vas SWISDKN, Verhandeling, enz, II D. bladz. 6:j3, i