Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
195 Iets over den tijd in het algemeen en deszelfs herl. in het hijzonder.
liet dubbele teeken + geeft te kennen, dat de Tijdvereffening, naar
aanleiding van de opgave van denAltnanak, op den middelb. tijd moet
worden toegepast. In den Engelschen Almanak vindt men de Tijdver-
effening zoo wel voor den middelbaren- als voor den zonne-tijd opge-
geven; deze inrigting geeft voor de beide formulen n°. 1 en 2 eenig
voordeel, en kan men dus de Tgdvereffening onmiddellijk voor de beide
tijden uit den Almanak bepalen.
4 Foorb. Op 30° lengte W. wordt den 22'«=° October 1836, voor
middelbaren-tgd 4" 4™30',89 gevonden ; vrage naar den zonne-tijd?
In den Almanak beeft men: den 22»"° te O", middelbare-lijd, als
tijdvereffening 15"° 27',03 , bijtellend bij den middelbaren-tijd ^ en du
verandering in 1" O',344.
Den 22»"=" gegevene middelbare-tijd . 4" 4°» 30S89
lengte in tijd...... 2. 0. O
dus de middelbare-tijd te Greenwich . = 6" 4™ 30',89,
zijnde nagenoeg gelijk aan 6",1.
Tijdvereffening te O" . . . . rr-f-lS"" 27',03
verandering in 1" = 0',344; dus in 6",1 . . 2,10
Tijdvereffening voor bet gevraagde oogenbl. -j-15"' 29',13
gegeven middelbare-tijd . . . . 4"^ 4. 30,89
derhalve is de gevraagde zonne-tijd . . 4" 20'" 0%02.
Als de meridiaan van eenige plaats aan het punt der lente-snede of
fy is, zoo begint de sterren-tijd, bl. 191 ; dezelve is dus gelijk aan den
zoiine-tijd vermeerderd met de zons regte opklimming voor het oogen-
blik der waarneming; deze ojimerking geeft aanleiding tot deze formule :
Slerren - tijd ~ zonne-tijd Q' regte opklimming . . . (3).
Waaruit weder volgt :
Zonne'tijd sterren-tijd — Q' regte opklimming , . . (4).
Is de som (in n". 3) grooter dan 24", zoo vermindert men dezelve
met 24; even zoo voegt men 24° des benoodigd bij den sterren-tijd
(in n". 4), als de aftrekking niet mogelijk was. In beide formulen
wordt de regte opklimming voor het gevraagde oogenblik berekend.
5 Foorh. Stel, dc^t men den 22"=" October 1836, op 30° lengte W.
door eenen uurhoek voor zonne- of waren-tijd 4" 20™ vindt; men
vraagt: wat een uurwerk op dien oogenblik moet aanwijzen , dat met
den sterren-tijd gelijk is?
In den Almanak heeft men: den 22"°" te O", zonne-tijd, de zons
regte opklimming 13" 48™ 17»,49 en de verandering in 1" = -j-9',511.
Den 22"«" zonne-tijd . . =4" 20"" O'
lengte-tijd.....= 2. 0. O
dus de tijd te Greenwich . . — 6" 20"" O' of 6",33 na den 22".
De zons regte opklimming te O" . . . = 13" 48" 17',49
verandering in 1" = 9',511; dus in 6",33 . . . . 1. 0,20
«ons regte opklimming bij het opgegevene tijdslij) . 13" 49™ 17',69
gegevene zonne-tijd........4. 20. 0,00
dus is de gezochte stenen-tijd.....18" 9'" 17',69.