Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
194 Iets over den tijd in het algemeen en deszelfs herl. in het hijzonder.
'l Foorh. Eenen tussclien-iijd van 4" 38™ 4»,32 niiddelbaien-üjd in
stcrren-tyd te lierleiden ?
De (regevene tnssclien-tijd is .... 4" 38" 4',32
Tafel XLV B geeft voor ' . 4" . . . -j_ 39,43
38™ ... -f 6,24
4» ... + 0,01
derhalve is de gegeven tusschen-tijd in sterren-tijd . 4" 38™ 50%00.
Het hier aangevoerde zullen wij hesluiten , met de mededeeling van
eenige formulen, waardoor men verschillende tijdverloopen kan her-
leiden , en elke formule met de oplossing van een voorbeeld nader
ophelderen.
Dewijl de tijdvereffening het verschil is tusschen den middelbaren-
en zonne- of waren-tijd, zoo heeft men derhalve al dadelijk:
Middelhare-iijd = zonne-tijd + tijdoereffening . . . (1).
Daar de Almanak voor middelbaren tijd is ingerigt, zoo duidt het
teeken + hier aan, dat men de Tijdvereffening aftrekt of hijtelt, naar
dat er in den AlmanakA{;Ye^/mofa/"freAAen voor dezelve gevonden wordt.
3 Foorb. Op 30° lengte west van Greenwich, vindt men, den 22''«"
October 1836, op eenig oogenblik voor waren- of zonne-tijd 4° 20™;
men vraagt, hoe laat het alsdan naar den middelbaren-tijd zal zyn?
Om deze vraag op te lossen, bepale men vooraf den , met den gege-
ven oogenblik, overeenstemmenden tijd te Greenwich, en voor denzelven
(ie Tijdvereffening, die men vervolgens, naar aanleiding van het
gezegde, bytelt of aftrekt bij of van den gegeven zonne-tijd; de som of
het verschil is de gevraagde middelbare-tijd. Bijvoorb.
In den Almanak heeft men : Tijdvereffening voor den 22»*'"', is te 0">
naar den zonne-tijd, 15™ 26%94, af te trekken van den zonne-tijd en
verandering in 1" = 0%344.
Den lO"!«" te 4" 20™ O' zonne-tijd
lengte in tijd 2. 0. O
dus is . . 6" 20™ O de overeenstemmende zonne-
tijd te Greenwich ; zijnde nagenoeg 6",3 na den middag van den 22»'"".
Den 22»'«=" Tijdvereffening . . . = 15™ 26»,94
verand. in 1" = -f O',344; dus in 6",3 + 2,17
dus deTijdv. voor den gevraagden oogenbl. = — 15™ 29», 11
gegevene zonne-tyd . . . . = 4" 20. 0,00
en mitsdien de gezochte middelbare-tyd =4" 4™ 30%89.
Wordt de Tijdvereffening, qlsin onzen Almanak , alleen voor den mid-
delbaren tijd opgegeven, zoo wordt de zonne-tijd door de Tijdvereffening
van den Almanak, al ware het slechts ten naasten bij, tot middel-
baren-tijd herleid, en voor dezen tyd, dan met alle juistheid de Tijd-
vereffening bepaalden, als boven, op den gegeven zonne-tijd toegepast.
Uit de gevondene vergelijking N°. 1, leidt men gemakkelijk de for-
mule af voor de herleiding van den middelbaren-tyd in zonne-tyd,
zynde deze:
Zonne-tijd — middelbaren-tijd + Tijdvereffening . . . (2).