Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Iets over den tijd in het algemeen en deszelfs herl. in het hijzonder. 193
Noemt men eenig tijdverloop naar den middelbaren-tijd M en naar
den sterren-tijd S, zoo is:
M = 0,99726 9568 x S = S — 0,00273 0434 x S, en
S = ^,00273 790912 x M= M+ 0,00273 790912 x M; of
log.M = ï",9988126 -j- log. S, en
» S = 0,0011874 -f- M.
Om dus 1" middelbaren - tijd in sterren-tijd over te brengen, moet
men dat uur, met 0",00273 791 = 9%856, vermeerderen; voor l"»
voegt men ^V van dit getal of 0Sl64 bij, enz. Om integendeel 1"
sterren-tijd in middelbaren-tijd te herleiden, moet men, dat uur met
0",00273043 (= 1" — 0'',99726957) = 9»,8296 verminderen, en elke
minuut met 0',163, enz. In het algemeen kan men derhalve eenigen
tusschen-tijd aldus in middelbaren- of sterren-tijd herleiden : 1°. Om
sterren - tijd in middelharen te veranderen, vermindere men den tus'
echen-tijd:
Voor 1" met 9%830
» 2 » 9',830 X 2 = 19S66, enz.
2°, Om middelharen-tijd in sterrentijd over te brengen, voege men bij:
Voor la . 9%856
» 2 . . 19,712, enz.
Het is op deze wijze, dat Tafel XLV is zamen gesteld; dezelve
bevat derhalve de dagelijksche versnelling der sterren, uitgedrukt in
middelliaren- en sterren-tijd. De volgende voorbeelden kunnen hier
onder anderen tot nadere opheldering strekken van het gebruik, dat
men van deze Tafel kan maken.
1 Foorb. Stel, dat men zich op een Observatorium bevindt, cn dat
men aldaar gelegenheid heeft, eenen Tijdmeter met eenen Regulator te
vergelyken, die naar den sterren-tijd is geregeld, en deze vergelgkin-
j;en de volgende uitkomsten geven :
Tijden op den Tijdmeter: Tijden op den Regulator:
4" 8"* 15»........1" 12-^ O»
8. 46. 29 ........ 5. 50. 50
4" 38-° 14» 4" 38™ 50».
De vraag is nu: om 4" 38" 50' sterren - tijd in middelbaren - tijd te
herleiden, ten einde dan verder dien waren middelbaren tijd te ver-
gelijken met den verkregen middelbaren tijd volgens den Tijdmeter?
Gegeven verloop van tijd.....4" 38"" 50"
De Tafel XLV A geeft voor . 4- . . . 39',32
38" ... 6,22
50' ... 0,14
dus de vereffening = 45',68 —-_45,68
derhalve is de verloopen sterren-tijd in middelbaren-tijd 4" 38"» 4»,32.
Het horologie is dus in 4" 38-» 4',32 wóf geloopm 9',68
(= 4» 38" 14» — 4» 38" 4',32).
25