Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
VerkL van TAFEL XLIV. Sterre^ en aardrijkskundige opgaven, 189
de beste nietinfren ïii Frankrijk, Peru cn Indië opgemaakt (*).
De opgaven van dc lengte van het tropische , siderale cn anomalisti-
sche jaar, is volgens frangoeur (*{-); de dagelijksche beweging der zon
is volgens la. place (**); de overige opgaven der Tafel zijn, of, vol-
gens la place eu delambre ('ff), of.^ Volgeus frangoeur.
Eene geographische of duitsche mijl = 1966 R. roeden (zie bl, 201);
als men nu in 4" of eene wacht 2, 3, 4, enz. malen dit getal roeden
aflegt, zal men ook even zoo veel mijlen in die zelfde wacht afzeilen.
Eene loglijn, waarin dc knoopen 1966 R. roeden van elkander waren,
cn een logglas van 4" zouden zeer ongeschikt zijn; dit is de reden, dat
men beide in dezelfde reden verkleint, en meestal een iogglaasje van
28 of 30' gebruikt; een eenvoudige regel van drieën geeft dan verder
voor 30®, of voor welke tijdsbepaling ook, den afstand, die de knoopen
der loglijn van elkander moeten zijn; bij voorbeeld:
4" : 30® 1966 R. roeden : x roeden; komt x = 4,1 R, roede
of 4,1 R. R. X 12 = 49,2 = 49| R. voet.
Op deze wijze kan men, voor elk glas den afstand der knoopen be-
palen. Sommige zeelieden nemen, echter ten onregtc, wel eens 50
voeten voor den afstand der knoopen; een afstand, nagenoeg geschikt
voor Engelsche voeten. Want 1 Engclsche mijl (van 60 op 1°) is
6075,7 Londensche voet of 6076 voeten ; en dus:
4« : 30® = 6076 : a;;
X = 12,6 voet voor Eng, mijlen, en voor ge-
wone zeemijlen (van 15 op 1®} heeft men 12,6 X 4 n: 50,4 Londensche
voet. Neemt men met andere 6080 voeten op 1 Engelsche mijl,
(raper, Navigation, bladz. 49.,) zoo krijgt men 50,7 Engelsche voet.
Dc snelheid van het licht van dc zon tot de aarde is 8"* 13®; de
overige snelheden heb ik met behulp van de afstanden der hemelligcha-
men (Tafel A de 4® kolom) door eene eenvoudige evenredigheid gevon-
den. Uit deze opgaven blijkt: dat, als de zon eensklaps vernietigd
werd, dit eerst 8'" 13® daarna door ons zoude worden opgemerkt.
TAFEEi XLV. Iets over den tijd in het algemeen en
deszelfs herleidingen in het bijzonder.
Eene goede kennis van den tijd, of de maat van de during der dingen ,
IS vooral voor den zeeman eene hoogst belangrijke xaak; volgaarne zou-
tlcu wij dit onderwerp, om deszelfs hooge belang voor deu zeeman,
hier meer uitvoerig willen behandelen, dan het bestek, dat wij ons in
dit werk hebben voorgeschreven, zal alleen veroorloven slechts eenige
algemeene trekken van hetzelve op tc geven.
De aarde wentelt zich gelijkmatig om hare as vau hel westen naar hel
oosten; d. i. als men zich naar het noorden wendt, zoo geschiedt die
(O I-A. ri.AGE , SijslètiiG du monde ^ T. I. bï. U3.
(f) FRANCOEÜH, L'ranographio , 4® eu Jslronomic i'/aii^rwe , 1830.
{**) Système du viondo ^ T. I. bl. 13.
d^Aalronomic ^ Taiis. 1813,