Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
186 FerkL van TAFEL LXIV. Sterre- en aardrijkskundige opgaoen.
TAFEIi liXIV. Bevattende eenige Sterre- en Aardrijkst
kundige opgaven.
Ons planetenstelsel Leslaat, zoo ver het ons thans hekend is, nh elf
planeten, die, van de Zon gerekend, door de navolgende teekens en
namen worden onderscheiden , als : ^ Mercuriiis , J Venus, 5 de Aarde ,
cf Mars , ^ Geres, ^ Pallas, ^ Jmio, è Vesta, ^ Jupiter, ^ Saturnus
« n tff Uranus , waarvan wij eenige der voornaamste opgaven in deze
Tafel zullen doen kennen. Sommigen dezer planeten hebben, even als
de Aarde, manen of satellieten; voor zoo verre zich onze kennis thans
uilstrekt, heeft
de Aarde een,
Jupiter vier,
Saturnus zeven cn
Uranus zes
satellieten; daar en boven heeft Saturnus nog eenen dubbelen platten
ring, waarvan wij de getallen-waarden naar herscuell in de Tafel,
bladz. 369, hebben opgegeven.
Al de planeten en satellieten, die tot nu toe bekend zijn, bewe-
gen zich in elliptische loopbanen van het westen naar lie;.oosten, alleen
de satellieten van Uranus uitgezonderd, wier beweging zich van het
oosten naar het westen uitstrekt. Die ondoopen zLjn: tropisch, sideraal,
synodisch of anomalistisch. Veronderstellen \\ij eenen waarnemer in
dc Zon, zoo is de tropische oinlooi) der planeet volhragt, als dezelve
weder lot het zelfde evennaclils-punt, of lot den zelfden keerkring
{Tropicus) terug keert. Volgens de laatste waarnemingen is de tropische
omloop der aarde 365^, 24221 8124 = 366'^ 5» 8°^ 47%6459. — Als die
waarnemer dezelfde planeet weder aau dezelfde ster ziet , zoo is de
siderale omloop volbragt. — De synodische omloop is de tusschen-tijd
van twee op elkander volgende conjuncliën of oppostiën eener planeet.
Keert de planeet eindelijk tot dezelfde apside terug, zoo heeft men den
anomalistischen omloop. Als de planeet op het verst van de zon verwij-
derd is, zoo zegt men : dat dezelve inhtX. aphelium\s\ de kortste afstand
heet perihelium, terwijl beide die punten ook apsiden en de lijn van
derzelver vereeniging de lijn der apsiden genaamd wordt.
Om met naauwkeurigheid de plaatsen en loopbanen der planeten te
bepalen, moet men de volgende gegevens van de planeten kennen, die
men gemeenlijk de elementen van de loophanen der planeten noemt,
als: 1®. de lengte van den knoop des loopkrings voor een bepaald
oogenblik, bijv., voor 1 Januarij 1801 , of de snijding van den loopkring
met een bepaald vlak, bijvoorbeeld, de ecliptica; 2®. den hoek, dien
het vlak van de loopbaan met de ecliptica maakt; 3®. de grootte van
deu sterren- of sideralen-omloops-lijd; 4®. de halve grootte van de as
der loopkringen , of de gemiddelde afstanden der planeten tot de zon;
5®. de uitmiddelpuntigheid of excentriciteit; 6®. voor een bepaald
tijdstip, de middelbare lengten der planeten, en 7®. de lengte van het
perihelium. Het zijn deze elementen, die wij, met eenige van derzel-
ver verandering, in het eerste deel van Tafel XLIV, naar francoeur
en m. g. de pontégoülant hebben opgegeven.
T bT^d Amhjfiqve du sysicwe du vifiiide; Paris 1829.