Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
184 Ferkl. van XAFEli XLII. Nieuwe of volle maans haven-tijd.
meest Lelanprgke liavens , plaatsen , enz. Deze tijdverscliillen moeten
een {jemifldelde uit vele waarnemingen zijn. Wy hebben, in de opgave
der plaatsen , de rangorde der kusten gevolgd ; de meeste dezer soort
van Tafelen, in andere werken, zgn van eenen kleinen omvang en
veelal onvolledig; ik heb getracht, alles te verzamelen , wat ik desaan-
gaande , als naauwkeurig konde vinden. In de laatste kolom der Tafel,
vindt men voor sommige plaatsen eene aanwgzing van de hoogte der
getijën bij springtijden. Door hoogte van een getij verstaat men het ver-
schil van hoogte tusschen het hoog-water-vlak en het laag-water-vlak.
Op sommige plaatsen , waar het water als in een kanaal aanmerkelgk
kan worden opgedreven, is dat verschil of die hoogten zeer belangrijk.
Op uitgestrekte vlakke stranden zijn die hoogten veel minder, en men
meent dat in de opene zeeën het verschil in hoogte zelfs zeer gering is.
De gemiddelde hoogte van hoog en laag water wordt het gemiddelde vlak
der zee genoemd.
Het gebruik van de Tafel is bereids, bij de verklaring van de vooi -
gaande Tafel, gebleken.— Zij kan door onmiddellijke waarneming bij
den tijd der nieuwe maan bepaald worden; doch ook telkens door
deze formule:
De haven-tijd = de tijd van hoog water — (d.+ x to + verbetering;
als namelijk de tijd van hoog water voor eenigen dag door onmiddellijke
waarneming bekend is, zijnde deze formule eene omzetting van for-
mule (A) bl. 181. _
Tafel XLII heb ik naar de nieuwste en beste hydrographiesche werken
trachten zamen te stellen, en gemeend, dat de orde van de ligging der
plaatsen boven eene alphabetische schikking derzelve te verkiezen was;
dewyl men hierdoor een meer algemeen overzigt van deze gewigtige
zaak verkrijgt.
De ondersciieidene perioden der werking van de zon en maan op den
grooten vloeibaren plas van onzen aardbol en eene menigte van plaatse-
lijke omstandigheden en bijkomende toevallen, die als vaste en verander-
lijke grootlieden in het berekenen der getijën kunnen aangemerkt wor-
den , maken die berekening steeds moeijelijk. Door echter het aantal waar-
nemingen te vermeerderen, wordt de invloed van den wind verminderd
en eindelijk zelfs vernietigd. De zeeman volharde dan getrouwlijk ook in
het waarnemen der getijën , en teekene bij elk dezer waarnemingen
alle gegevens ter vergelijking op , als, byv., den dag , den ouderdom der
maan, de kracht en rigting van den wind, den juisten tgd van hoog
en laag water, den meerderen of minderen snellen aanwas of de afne-
ming, den meerderen of minderen tijd tusschen het hoog en laag water ;
ook de aanteekeningen van de hoogte des Barometers worden bij deze
waarnemingen vooral niet vergeten. De onderzoekingen van den Heer
BUASST, te Brest., zijn vooral ook te deze merkwaardig, en hebben doen
zien, dat één duim verschil in de hoogte van den Barometer een
verschil in hoogte van veertien duimen in het getij had. Door het
doen van alle deze waarnemingen op vele plaatsen der aarde, zal de
zeeman zijne eigene en de algemeene kennis der getijën en derzelver
afwijkingen vermeerderen en hierdoor een wezenlijk nut toebrengen aan
dezen tak van een meer verheven gedeelte der zeevaartkunde , thans nog
zoo weinig bekend.