Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ferklaring van TAFEL XLiI. Ooer de Getij-rekening, 181
aarde bevindt, cn dus liaren invloed meer of min doet {bevoelen, zijn
de tijden van maans verachterinp; aan eene kleine vereffening onder-
iievi;;: Tafel XLl bevat die vereffening voor den versten-, naasten- en
middel])aren afstand; de getallen der overige kolommen dezer Tafel
zijn uit deze drie door tussclienvoeging afgeleid. Deze Tafel hebben wij
overgenomen uit het meermalen genoemde voortreffelijke werk van
FRAÜCOEUR, Astronomie Pratique, Paris 1830, bl. 862, enz. Dezelve is
naar eene formule van d. berxoclli ontworpen en door fr.vncoeur
nader toegelicht. Zie ook de Gronden der Zeevaartkunde, door den Hoog-
leeraar p. o. C. vorsselman de heer. Bladz. 348, enz.
De afstanden der maan tot de aarde kunnen gemakkelgk door behulp
van het verschilzigt, of de halve middellijn der maan , opgemaakt worden ;
in de Tafel hebben wij ons alleen tot eene opgave van het horizontale
verscliilzigt bepaald; naarmate de maan zich, iu een' der door de
Tafel opgegevene standen, bevindt, die, volgens den Almanak, door
liet verschilzigt van den gegeven dag, bepaald kunnen worden, bezigt
men een der in de Tafel te vinden kolommen.
Men volge nu dezen regel, om, voor eenige plaats, den tijd van
hoog en laag water, te berekenen :
1°. Wordt de tijd van maans doorgang, uit den Almanak, genomen,
en, zoo noodig, voor de lengte verbeterd: meestal kan men deze verbe-
tering verrigten, door van den doorgang uit den Almanak, voor elke
15° lengte oost 2'° af te trekken, of voor elke 15° wester lengte 2" bij
te tellen. Zoo men echter met naauwkeurigheid den tijd van doorgang
wil berekenen, volge men den op bladz. 121 opgegevenen regel.
2°. Bepaalt voor den doorgangs-tijd de verbetering, uit Tafel XLI,
al naar dat de maan zich in een' der in de Tafel opgegevene statuien
bevindt: hetgeen men onmiddellijk door het horizontale verschilzigt uit
den Almanak bepalen kan. Deze verbetering wordt verder, naar aan-
wijzing van het teeken of —, bijgeteld of afgetrokken, bij of van
den reeds bepaalden tijd des doorgangs van de maan.
3°. De haven-tijd van Tafel XLII telt men vervolgens bij den ge-
vonden tijd, in n°. 2 hepaald, en de som is alsdan de gevraagde tijd
van hoog water na den middag van den berekenden dag; deze tijd met
12" 25"",2 vermeerderd of verminderd, geeft vervolgens den tijd van het
volgende of voorgaande hoog water. Door den tijd van hoog water met
G" 12'" te vermeerderen of te verminderen, krijgt men tot som of rest
den tijd van het volgend of voorgaand laag water, — Naarmate dat de
verkregene tijd 12" of 24" te boven gaat, heeft men den tijd van hoog of
laag water des ochtends of des avonds. De tijd van het voorgaande of
volgende hoog water kan ook verkregen worden, door den gevondenen
hoogwater-tijd te verminderen of te vermeerderen met den halven tus-
schen tijd van de twee achtereenvolgende tijden van maans doorgang.
Men kan dezen regel in de volgende formule zamentrekken :
De tijd van hoog water = (D. ± Sm,! X L.) + "^o verbetering + de haven-tyd , , . (A).
In deze is D. de tijd van den doorgang der uit den Almanak ,
L. de lengte, uitgedrukt in uren en deelen derzelve; bij westelijke
lengte neemt men het teeken -j- cn bij oostelijke het teeken —; de