Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
D» Lengte door d» Satellieten van Jupiter te vinden. 179
Tijd der ecli is , op de plaats der waarneming , 4" 13" 17'
aldaar was de Tijdmeter als toen na .... 8. 0. 53
dus middelbare tijd op die plaats.....12" 14" 10'
volg. den Alm. was de middelb. tgd als toen te GrcenwicA 10. 12. 10
dus de lengte tijd.........2" 2" O'
en de ware ooster lengte derhalve 30° 30' O".
Het eerste deel dezer bewerking dient alleen om het oogenblik vol-
gens eenen tijdmeter vooraf eenigzins bij nadering te kennen ; als men
zich slechts iets vroeger, dan dit oogenblik te kennen geeft, aan de
waarneming toewijdt, zal de meerdere of mindere naauwkeurigheid
van dien tijd hier geenen invloed op het overige beloop dezer bewer-
king hebben; de tijd van den Tijdmeter, bij het wezenlijke oogenblik
der waarneming, moet echter met de uiterste naauwgezetheid waargeno-
men en het minste tijdverloop nog in aanmerking genomen worden. Op
gelijke wijze handele men met de eclipsen der maan. De lengte door de
satellieten van Jupiter waar te nemen is meer schijnbaar gemakkelijk,
dan wel inderdaad naauwkeurig. Verschillende vergrootingen van den
verrekijker zullen het oogenblik van waarneming meer of min doen
veranderen. Ook is het verdwijnen of terugkomen der bij-planeet niet
oogenblikkelijk maar allengskens, en is de helderheid der lucht en
eenen goeden stevigen voet en gemakkelijke beweging van den verre-
kijker zeer belangriike vereischteu in dezen. Alleen de waarnemingen
van in- en uitgangen van denzelfdeu satelliet in dezelfde omstandigheid
van den dampkring, kan eene gemiddelde uitkomst geven, die vertrouwen
verdient. Dit een en ander kan aangemerkt worden als de reden,
waarom de Leden der Commissie voor de zamenstelling van den
Nederlandschen Zeemans Almanak, hebben gemeend, de opgave der
eclipsen van Jupiters satellieten, als van geen of zoo weinig nut
voor den zeeman te zijn , niet in den Almanak op te nemen.
TAFEIi Xlil. Verbeteringen, toe te brengen aan den
tijd van den doorgang der Maan, ten einde den tyd
van hoog water voor eene plaats te bepalen.
De afwisselende rijzing en daling, of de vloed en eb van de wateren
des aardbols, maakt een deel uit der zeevaartkunde, dat te regt, in
den tegenwoordigen tyd, de byzondere aandacht trekt van sommige
wis- en sterrekundigen. Het onderzoek en dc nasporing, die men daar-
omtrent thans bewerkstelligt, zal voorzeker strekken tot opheldering
van onze kennis, in dit tot nu toe zoo weinig bekende deel der natuur-
kundige sterrekunde.
Het is den zeeman toch bij ervaring over bekend, dat de zeeën der
aarde steeds in beweging zijn, en het water, bijv., op de kusten,
maar vooral in engere doortogten afwisselend in hoogte wordt waar-
genomen , dat het zich op de eene plaats ophoopt, terwijl het, ten
zelfden tijd, op eene andere plaats valt; het aannemen of toestroomen
van het water op eenige plaats wordt vloed en het afnemen ti genaamd.