Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
158 Ferklaring van TAFEL XL. J'roportionaal-logaritlimen.
Prop. log. voor 1" 5'° 12» = 44102
» » » 3' b"= 1,76625
som . = 2,20727
» » » 2" O' — 16537
2,04190 is de prop. log.
van 1' 38", zijnde de gevraagde verandering.
Wy hebben bereids (bladz. 10) doen opmerken , dat men , in plaats
van eenen log. af te trekken, deszelfs complement kan bijtellen; dit
geeft aanleiding, de voorgaande bewerking aldus te bekorten :
Prop. log. 1" 5" 12» — 44102
), » O» 3' 5"=. 1,76625
complement » » 2" 3" O' — 9,83463
in deze som 12,04190 is één complement;
dus af voor één complement 10,00000
blijft 2,04190 als boven, zijnde
de prop. log. van 1' 38".
Het voorname nut der proportionaal-logarithmen, in deze soort van
berekening, bestaat voornamelijk daarin, dat men de termen eener ver-
gelijking of evenredigheid niet tot minuten of séconden behoeft te her-
leiden, en daarenboven, is een der termen juist 3° of 3", en wordt
de log. van deze 0; want het bleek, dat de proportionaal-logarithmus
voor 3" nul is. Dit geeft dan ook aanleiding tot het eigenlijke doel en het
voorname nut der proportionaal-logarithmen; namelijk: het berekenen
van den juisten tijd op eenige plaats , door twee afstanden van hemel-
ligchamen , die steeds van 3 tot 3° in den Almanak worden opgegeven,
en eenen waren afstand door waarnemingen en berekening gevonden;
zie bladz. 162, enz.
1 Voorb. Stel den waren afstand, tusschen de maan en de ster
Antares, den 23»'=° Februarij, op eenige plaats waargenomen en
berekend 62" 32' 52". Toen nu de afstand 62° 42' 6" was , telde men
te Greenwich 12", en 3 uren daarna of te 3" was de afstand 60° 51'55".
Of de ware afstand door waarneming en berekening aan boord gevon-
den was 62° 32'52'', en in den Zeemans Almanak, vindt men:
Den 23» te O" of te XII" . . en te III":
voor waren afstand 62° 42' 6' » afs. 60° 51' 55';
men vraagt: hoe laat het te Greenwich was, toen de afstand 62° 32'52" was?
De gegevens geven aanleiding tot deze schikking der grootheden :
De afstand te 12° is 62° 42' 6«
en )) 3. » bO. 51. 55 . _
afstand aan boord . 62. 32. 52 " '
waaruit nu deze vraag ter oplossing kan afgeleid worden : 1° 50' 11"
verschil in de afstanden geeft een verschil van 3° in de lijden, wat
zal dan 1° 40' 57" geven; welke vraag le zamen wordt getrokken in
deze evenredigheid :
1° 50' 11" : 1° 40' 57" = 3° :
die> naar aanleiding van het boven aangevoerde, allergemakkelykst