Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
150 Ferkl. van TilFEL XXXVI. Ferb. voor den gang eens Tijdmeters.
die waarneininf; op dien oogenbliic daar ter plaatse juist 10" naar den
middelbaren tijd was; zoo beeft men, de lengte vragende :
den het horologie vóór.....2" 2-* 2«
8 X 3%8 (veronderstelde dagelijksche gang) . 30,4
dus het horologie volgens dien dagelijkschen loop vóór 2''2™32%4
het horologie wees.........10. 2. 32 ,4
ten naaste bij de middelb. tijd onder den 1«"=° meridiaan 8" O" 0%0
middelbare tijd op de plaats der waarneming . . . 10. 0. 0,0
lengte in tijd..........2" O" 0',0.
Deze lengte zal de juiste lengte zgn, als men den loop van het uur-
werk gelijk kan stellen. Indien men nu echter door nieuwe waarne-
mingen bevindt, dat hetzelfde horologie den 15'^®°, van dezelfde maand,
te 10"1"0%0, bijv., 2"2°»45',2 vóór was op den middelbaren tijd; zoo
vraagt men: of de gevondene lengte, op den 14'^®'', voor goed kan
aangenomen worden, of zoo er eene verbeterinjr moet worden toege-
bragt, hoe veel deze bedraagt?
Den 6'!'=° het horol. Door: 2» 2" 2«
3%8 X 9 = 34»,2 . 34,2
naar deze het horol. vóór 2" 2" 36%2't horol. wezenl.roor 2" 2'°45',2
het horologie wees 10. 1. 0,0 .... 10. 1. 0,0
tijd onder den 1»'®» merid. 7"58'"23»,8 of . . 7"58°'14',8
tijd aan boord . . 10.40. 0,0 .... 10.40. 0,0
lengte in tijd . . 2"41"36%2 of . . 2"41"45%2.
Men heeft dus den 15^®° twee lengten; de eene is volgens den gang
op den en de tweede volgens het vóórzijn, op den 15^®" bepaald,
derzelver verschil is 9',O, zijnde dit gelijk aan de reeds bovengenoem-
de s', verder is het verloop van tijd tusschen den 6^®° en den 15''®''
9 dagen; naar de opgegevene formule heeft men dus :
Log. voor 9 dagen (Tafel XXXVI) = 1,653213
» » 9»,0 '(Tafel 1) . . = 0,954243
9,301030 zijnde dit de log. van
de dagelgksche verandering in den gang
of de standvastige log., dien men bij elke
verbetering tusschen den 6^®" en 15^®°
kan gebruiken, om s' te bepalen; verder
heeft men voor den 14^®° log. 8 dagen 1,556303
0,857333 is de log. van 7»,2.
De lengte in tijd is dus den 14'^®° niet 2" maar 2" O" 7',2.
Want men heeft, volgens den veronderstelden gang van
het horologie den 14^®° vóór......2" 2» 32',4
vermeerdering in den gang
het horologie dus wezenlijk vóór
hetzelve wees........
middelbare tijd onder den eersten meridiaan
middelbare tgd aan boord.....
dus is de ware lengte, den 14^«", gelgk
7,2
2u 2"° 39S6
10. 2. 32,4
7" 59® 52»,8
10. 0. 0
2" 0""