Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ooer d« overeenstemmende hoogten, 135
Men heeft dan :
De straalhuiging voor 42» 12' 30'' uit Tafel XX is V — 60"
en log. 60 = 1,7782
log. 744, uit Taf. XXA, = 7,9908
» 22° » O » =7,9805
log. 60 = 1,7782
» 780 = 0,0111
,, -I- 9»= 0,0017
1,7495 log.
56", 17 = r
1,7910 is de log. van . . 61 ,80 =r'
en dus r — r*= 5'',63,
en derhalve is de
„ . 243 X 5,63 _ 1368,09
vereffening e = - , ^ - - ^^^ = - 0S33.
Met deze 0*,33 moet derhalve den gevonden - tijd van het horologie,
11" 57" 18',63, verminderd worden, dit geeft:
tijd op het horologie hij den doorgang ... 11" 57" 18',63
vereffening voor het verschil in straalhuiging . 0. 0. 0,33
dus wees het horologie hij den doorgang eigenlijk 11" 57" 18',30
middelbare-tijd op dien oogenblik .... 12. 4. 4,98
zijnde het horologie dus na op den middelbaren-tijd . 6" 46',68.
In de meeste gevallen zal men deze vereffening kunnen verwaarloo-
zen, en alleen bij lage hoogten en groote versciiillen in de ochtend-
en namiddags aanwijzingen vau den Barometer en Thermometer eenigen
belangrijken invloed of vereffening kunnen verwachten.
Over het hepalen van den gang en de stelling van den Tijdmeter.
Wy beschouwen het voorgedragene om den tijd te bepalen, en om
daaruit door vergelijking van dien tgd met dien van eenig uurwerk, als
genoegzaam, om steeds te kunnen weten : hoe veel op eenig oogenhlik
een Tijdmeter, Regulator, of welk uurwerk ook, ten aanzien van den
middelbaren-tijd aanwijst, dat is, of hetzelve gelijk, vóór of na is op
den middelbaren-tijd. Is een Tijdmeter, bijvoorb. , op den middelbaren
tijd na, zoo stellen wij voor het verschil, of hetgeen, dat dezelve na
is, het teeken -j- {plus}, en is dezelve integendeel vóór, zoo drukken
wij dit uit door het teeken — (minus). Stel, men heeft voor eenig
oogenblik door berekening voor den middelbaren - tijd gevonden
8" 10™5% en op dat zelfde oogenblik wezen twee Tijdmeters, b. v.,
n°. 105: 7" 4" 2' en n°. 159: 9" 50" 40', de vergelijking dezer tijden
geven de navolgende uitkomsten :
1°. Middelbare-tijd, volgens onmiddellijke waarneming 8" 10" 5'
Tijdmeter n°. 105 wees toen aan.....7- 4. 2
dus de Tijdmeter na .. . .... 7^^ 6™ 3», of
de aanwijzing van den Tijdmeter n°. 105 was in betrekking den zonne-
middelbaren-tijd na 1" 6" 3' of de aanwijzing was -f- 1" 6" 3'.