Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Korte aanwijzing betrekkelijk den Almanak ten dienste der zeelieden, 121
Den I8«len December gaat de Zon door den meridiaan te 0" O" 0« zonne- of waren-iijd
lengte in tijd west........% 13. O
dus lelde men alstoen op Greenwich den IS'^«" . • 2" 12™ zonne-tijd
de tijdvereflfening uit den Almanak voor den 18" genomen is 3.11
en 2^ 8tn49» middelbare-iijd.
Hieruit blijkt, dat 0° zonne-tijd den 18**®" December, op de gegevene
lengte, overeen zal komen met 2*^ 8*" 49^ of 2",15 middelbaren-tijd
na den middag van den op Greenwich, De tijdvereffening voor
dezen oogenblik wordt aldus gevonden :
Den I8<l<n December tijdvereffening te O" bijtellen bij den middelbaren tijd 3m 11»,30
verandering in 1» = — 1^243 ; dus in 2",l5......— 2 ,67
derhalve is de tijdvereffening op het gevraagde oogenblik ... 3" 8s63.
Daar de tijdvereflening in den Almanak bijtellend is bij den middel-
baren-tijd, zoo is dus dezelve, in betrekking tot den zonne-tijd,
aftrekkend, en dit geeft dan eindelijk:
Den IS^fi December Zons doorgang te.....O" O® O» zonne-tijd
de tijdvereffening alstoen........— 3 8,63
23» 56® 51^37; lijnde
de tijd op den middelbaren middag op den 17« December op 33® vrester lengte.
De toepassing dezer bewerking, voor de tijdvereffening, vindt dan
voornamelijk plaats, als men de tijdvereffening, enz., voor eenigen
waren- of zonne-tijd met de uiterste naauwkeurigheid begeert, en
dezelve in den Almanak alleen voor den middelbaren-tijd is opgegeven,
h. De tijd van Maans-doorgang wordt voor Greenwich gevonden, op
bladz, n van elke maand. Het teeken duidt aan, zoo als bekend is,
dat de Maan op dien dag te Greenwich niet door den meridiaan gaat.
Om den Maans-doorgangs-tijd voor eenige plaats te berekenen, neemt
men den doorgang der Maan uit den Almanak voor den gegeven dag en
vervolgens het verschil van dezen met dien van den voorgaanden of
volgenden dag, naar mate men op Ooster of Wester lengte is; met dit
verschil van twee doorgangen en den lengte-tijd, bepaalt men een
evenredig gedeelte, dat op Wester lengte bijgeteld en op Ooster lengte
afgetrokken wordt, bij of van den tijd van doorgang voor den gevraag-
den dag, zoo als uit de oplossing van het bovengegeven voorbeeld
liier nader zal blijken.
Opgave uit den Almanak,
Den I8^en December (J» doorgang door den Meridiaan te 1« 21"",! middelbaren-tijd
verandering in 24» van den 18" op den 19". . . 57",0.
Den 18^^11 December gaat de ([ te Greenwich door den meridiaan te . 21°},!
het verschil van den IS" op den 19" is 57n,0, en dat voor den lengte-tijd 5 ,2
derhalve heeft de Maans-doorgang op 33® Wester lengte plaats te , . 26n',3.
Was men op Ooster lengte geweest, zoo zoude men het verschil van
de doorgangs-tijden van den 18^®° en genomen hebben, en het
evenredig deel voor den lengte-tyd alsdan hebben afgetrokken van
den doorgang der Maan uit den Almanak voor den 18^'-'" December.
c. De doorgangs-tijden der meergemelde vier planeten, worden op
bladz. VII en VIII van iedere maand opgegeven, en op gelijke wijze
als die der Maan , voor andere meridianen gevonden»
Den IS^en December is de doorgangs-tijd van Venus te Greenwich , 3" 58®,2
verschil tusschen den 18" en 19" December = dus in 2'',2 « . _O ,1
derhalve de gezochte doorgangstijd.......=23« 58">,3.
16