Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Korte aanwijzing betrekkelijk den Almanak ten dienste der zeelieden, 119
Voor liet fjeiTcvene voorbeeld vindt men de tijdvereflening op de
volgende wijze :
Opgaven uii den Almanak:
Den December te is de tijdvereSening bijtellend hij den
middelbaren-tijd...........3»" 40'» Ö8
verandering in i"...........— 1,237.
En dit geeft voor ons voorbeeld :
Den l?"!«» te 0" is de tijdverelFening, bijtellend, . . . . S® 93
verandering in 1« =— 1^237; dus in 22",2 = • . . . — 27 , 46
derhalve is de gezochte tydverefFening , bijtellendj .... 3" 13', 52,
Deze tijdverelFening op den gegeven tijd toepassende , heeft men :
Den 18*1«» December te.....8" O® 0« 's morg. middelbare-tijd
Tijdvereffeniug op dien oogenblik, bijtellend, O, 3. 13,52
dus als toen de zonne- of ware-tijd , . 8" 3" 13',52.
De zons declinatie, derzelver regte opklimming en de tydvereffening
zijn mede in dit werk voor de jaren 1843, 1844, 1845 en 1846, in de
Tafelen LVII, LVIII en LIX opgegeven en te vinden.
3°. Bladz. III — VI van elke maand van den Almanak doen ons de
regte opklimming en declinatie der Maan van 3 tot 3" kennen; eene
bijgevoegde kolom bevat de verschillen der declinatie voor 10 minuten."
Deze opgave van 3 tot 3" is eene der aanmerkelijkste verbeteringen
in den Almanak, en ontslaat ons, zoo als ook reeds vroeger op bladz.
93 is opgemerkt, in de meeste gevallen van alle berekeningen voor de
2^0 verschillen. Ook lüer wordt een evenredig gedeelte voor den tijd
bepaald, en dit vervolgens naar het toenemen of afnemen der bogen
op dezelve toegepast.
Het gestelde voorbeeld vraagt de regte opklimmingen declinatie voor
een oogenblik, toen men, blijkens het begin onzer berekening, den
17aen December 22%2 na den middag op Greenwich telden; dit tyd-
.stip valt tusschen den l?*^«^" te 21» en den 18'^«° te O", of 1",2 na den
te 21°.
In den Almanak heeft men :
Den 17'!'=° te 21° ([« R. opklimm. 18" 57»° 4s6 en declinatie Z. 27° 42' 50' .
»18 1» O » » > 19. 4. 32,6. » 27. 30. 18 /J. g.
verander, voor 3" » » » H- 7. 28,0 » » — 12, 32 ^ ^ > '
Of: de regte opklimming vergroot in 3 uren 7'" 28'0 en de declinatie
neemt af in dien lijd 12'32"; met deze verschillen worden nu gemak-
kelijk de veranderingen voor de gevonden 1",2 of 1" 12"» voor beiden
berekend, en dit geeft:
Den 17^«" te 21« is de d» R. opklimming...... 18" 57"°
Verandering in 3" = + 7^ 28«,0; dus in 1",2..........+ 2. 59,2
derhalve is de begeerde (J» R. opklimming • • • . • 19" O™ 3»,8.
Den 17den te 2U is de ([« declinatie Z. ..... =27® 4^' 50"
verandering in 3"=:— 12' 32'j dus iu 111,2.....— 5, O',8
dus de gezochte declinatie Z........=27° 37' 49',2.
Met veel gemak kan men, in de bepaling der evenredige deelen, zich
hier van de proportionale logarithmen bedienen. Zie de berekening
hiervan in het 2'^® Foorh, van de verklaring van Tafel XL,