Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Over het vinden der Lengte door Tijdmeters. 117
2 Foorh. Stel, dat men, op het dek van een schip, 7 ellen boven
de oppervlakte des waters is, en men bij eenen middelinatigen staat
des ( ampkrings , vraagt, hoe ver het belangrijke kunstlicht op het fort
Kijkduin in zee zal kunnen gezien worden? De hoogte van het
genoemde licht is, boven het waterpas der zee, 47 IN. ellen, zie
bladz. 324 der Tafelen.
De Tafel geeft voor 47 Nederl. ellen 3,30 mijl
7 » « 1,28
4,58 mijl.
Men zal dus, van genoemd dek, zonder eenige vermeerdering voor de
refractie in aanmerking te nemen, het licht te Kijkduin op eenen
afstand van 4,58 Duitsche mijl kunnen zien.
Over het hepalen van den gang eens Tijdmeters, en de toepassing
dezer tijd-werktuigen in het vinden der Lengte op zee.
Het vinden der aardrijkskundige lengte bestaat in het bepalen van
het verschil van den tijd van twee plaatsen op een en hetzelfde oogen-
blik genomen. Deze algemeene verklaring voert ons als van zelve
tot de behandeling der twee volgende vragen : Als ten eerste, welke
zijn de meest gewone bekende methoden, door welke men op zee den
tijd aan boord, of oj) eene plaats, waar men zich bevindt, bepaalt, en
ten andere, op welke wijze kan men, voor dat zelfde oogenblik, den
tijd op eene andere plaats vinden?
Eer wij ons echter tot het onmiddellijk berekenen van den tijd bepa-
len, zullen wij doen opmerken, dat men de declinatie tijdvereffening
en bij eenen tijdboek door eene ster, maan of planeet, ook de zons
regte opklimming en die van het hemelligchaam , waarvan de hoogte
genomen is, voor hpt oogenblik der waarneming, door den Almanak
moet hepalen, en ten einde men, ook hij den nieuwen vorm des Alma-
naks hieromtrent, geene voorname zwarigheid ontmoette, zullen wij
hier doen volgen eene
Korte aanwijzing betrekkelijk den Almanak ten dienste der Zeelieden.
Om eenige opgaven door den Almanak te vinden, berekent men door
den gestelden tijd aan boord bij de waarneming, en door de lengte,
waarop men zich bevindt, den met dezen tijd overeenstemmenden tijd
op Greenwich, volgens bladz. 84, en voor dit oogenblik uitgedrukt iu
middelbaren-tijd, wordt alsdan het gevraagde uit den Almanak bepaald.
Stel tot algemeene opheldering: men is den 18^°° December, van
eenig jaar, oj) 33" wester lengte, en men vraagt aldaar te 8"'s morgens
middelbaren tijd, naar de regte opklimming en declinatie van de Zon,
de Maan, de planeet Venus en de ster Marcab, zijnde « van Pegasns,
alsmede naar de tijdvereffening, op het genoemde oogenblik, en den tijd
van doorgang dezer hemelligchamen , op den 18'^"' voorde gestelde lengte?
Ten einde deze vraagstukken op te lossen, bepale men vooraf den
overeenstemmenden tijd op Greenwich.