Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ferkl. van TAFEL, XXVIII. Regie opkl. van eenige vatte Sterren. 99
eene kleine kapitale letter (als hegulus)gedrukt zijn, zijn sterren, waarvan
men de afstanden met de Maan, ter bepaling van de lengte, in den
Almanak vindt opgegeven. De declinatie is eindelijk noordelijk of zuide-
lijk, dit wordt door de letters N. en Z. aangetoond. De sterren worden
in deze Tafel, als naar gewoonte, opgegeven naar de grootte hunner
regte opklimming, of zoo als zij achtervolgens door den meridiaan gaan.
Foorb. Den Januarij 1852, wordt er ten 1° naar de regte opklim-
ming en ten 2° naar de declinatie van de ster spica (a /^ï'r^rzniV) gevraagd?
1°. Volgens de Tafel is de regte opkl. in Januarij 1843 13" 16™ 53'
verandering of vermeerdering voor één jaar 3% 15
het aantal jaren na 1842 is ... . 10
dus de vermeerdering in tien jaren . . 31%5-j-of . . 32
de gezochte regte opklimming is dus .... 13" 17™ 27'.
De declinatie uit de Tafel is.....10° 20' Z.
derzelver verandering in één jaar is -f- 18",9
_W
dus in tien jaren .... 189'',0 = 3' 9",0 4- 3.
derhalve is de gevraagde declinatie.....10° 23' Z.
Do regte opklimming en declinatie der vaste sterren zijn in onder-
scheidene deelen der zeevaartkunde van een uitgebreid nut; in den
tijd van doorgang, het berekenen der breedte door eene sters hoogte,
cn , in eene menigte andere voorstellen, worden, zoo als nader op
verschillende plaatsen zal blijken, genoemde regte opklimming of
declinatie gebezigd.
De Tafel bevat de middelbare regte opklimming en declinatie, die
door toepassing der precessie, aberatie en nutatie tot de schijnbare
jlaatsen , die men bij de waarnemingen moet bezigen, worden herleid,
n den Almanak vindt men tegenwoordig die schijnbare plaatsen van
een groot aantal vaste sterren. Het is mitsdien duidelijk, dat bij
naauwkeurige berekeningen, de opgaven van den Almanak boven die
van deze Tafel te verkiezen zijn; deze Tafel is hier alleen geplaatst
om bij gebrek van eenigen Almanak, evenwel de regte opklimming
en declinatie der sterren nog te kunnen vinden.
TAFEIi XXIX. Ware tijd van doorgang door den
Meridiaan van de voornaamste vaste Sterren.
Dc regte opklimming van eenige ster (Tafel XXVHI), verminderd
met de regte opklimming der Zon (Tafel LVHI), de eerste , des benoo-
digd met 24" vermeerderd, geeft een verschil, hetgeen men verder
vermindert met de versnelling der ster; de rest geeft den doorgang
of den lijd op welken de ster door den meridiaan gaat. Deze lijtl van
doorgang kan dienen, om met den uurhoek van eene ster den lijd op
eenige plaats te bepalen. Ook is het vooraf kennen van den lijd vau
doorgangz eer belangrijk, om zich eenigzins voort te bereiden, tot het
waarnemen van eene sters meridiaans hoogte , ten einde daardoor de
breedte te vinden. Dezen lijd van doorgang hebben wij in deze Tafel,
voor een en zestig voorname, en bij den zeeman meest gebruikelijke