Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Over de tweede verschillen, 95
De formulen {d) en (f) beslaan uit drie termen; uit eene vergelij-
king derzelver Llgkt, dat de laatste term — ^ afgetrokken moet
worden van den tweeden, als de 2''"' verschillen, zoo als hij de reeks (c)
plaats heeft, positief zijn, en integendeel bijgeteld moet worden, als
die verschillen, zoo als in de reeks (e), negatief zijn. Overigens be-
vatten de gezegde formulen [d) en (f) nog den term A, die uit het
jaarboek genomen wordt, en den tweeden term ^ , die op de gewone
wijze, als de vierde term eener evenredigheid, door Tafel XIV ofXV,
gevonden kan worden.
Men kan voor den bepaalden afstand T, en verder voor de waarden
van f en ü de vereffening berekenen, en dezelve op het reeds gevon-
dene evenredige deel toepassen. Tafel XXVI bevat die vereffeningen
tot een tweede verschil van 20'. Om nu deze Tafel zamen te stellen,
hebben wij T=12", t het verloop van tijd, voor hetwelk de eerste
verschillen genomen zyn , en v gelijk het gemiddeld tweede verschil
gesteld, en de formule ^ | wordt, als men nu f r= 3" 30° =r
3",5 en a; = 4' neemt, in getallen :
S-X X I' = X ^ = ^ = O',«32 =
Indien men de vereffening door de gegevene formule voor eenig uur
en deszelfs aanvulsel tot 12" berekent, of bijv., voor 3" 30"* en 8" 30™
bepaalt, zoo zal men voor beiden dezelfde uitkomst verkrijgen; want
naar gelang t verkleint, vergroot T—t, van daar, dat de vereffeningen
voor eenigen tijd en deszelfs aanvulsel even groot zgn.
Voor eenen tusschen-tijd van drie uren is T = 3", vraagt men nu
de vereffening voor 1" 30", als het tweede verschil 1' 30" is, zoo
heeft men verder t = 1" 30-" = 1",5 en » = 1' 30" = 1',5, en voor
vereffening :
« « ö = = 0'.88 = „V8 ot = n«.3.
Stelt men het tweede verschil i;=:3', zoo is, het overige als boven
stellende , de vereffening :
~ X X 2 — 18 —
TAFEL, XXVII. Grootheden, die aan eene ware hoogte der
Poolster moeten worden toegebragt, ten einde de breedte
eener plaats door dezelve te bepalen; berekend voor 1843.
Wanneer zich een waarnemer onder de linie bevindt, zoo liggen de
polen der Aarde in den horizon van dezen waarnemer, en de Poolster
of de ster « van den kleinen Beer zal zich, gedurende derzelver schijn-
baren omloop, nu eens iets boven, dan eens iets beneden dien horizon