Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ferkl, van TAFEL XXIV. Ferkorting der halve middellijnen, 81
de hoogten der hemelligchamen, en verminder met dezelve de halve
middellijnen. Bij eenen sters- en maans-afstand is liet duidelijk, dat
men zich alleen hij de Maans halve middellgn bepaalt.
Deze vereffening wordt zeldzaam in aanmerking genomen; boven de
15» hoogte van Zon of Maan is het verschil tusschen de straalbuiging
van den boven- of benedenrand, stel gelgk 2 v, zoo gering, dat de
daaruit voortkomende vereffening , in de meeste gevallen , gerustelijk
verwaarloosd kan worden. Ook is het niet gemakkelijk, bij het meten
van den afstand, de grootte van h. door waarneming te bepalen, of-
schoon die grootte met geene uiterste naauwkeurigheid vereischt wordt
en ook des begeerende berekend kan worden, en zelfs eenige graden meer
of min hierin geenen merkbaren invloed zullen hebben. De getallen
dezer Tafel x noemende , zoo zijn dezelve door de volgende formule
berekend. Log. xlog. v. -1- log. sin. h. (*).
De verbetering voor 8° hoogte te vinden, als de helling h. = 84" is?
De straalbuiging voor 8° O' = 6' 34"'
8. 32 = 6. 12
Tafel XX
dus nagenoeg 2 v = O' 22" en » = ll", en derhalve:
loa. sin. 84° = 9,9976143
-(3
2 ,) » 84° = 9,9952286
>, 11" = 1,0413927
1,0366213 log. van 10",88 of nagenoeg
II", dat met de opgave der Tafel overeenkomt ("f)-
Wordt de helling der halve middellijn, zoo als bij de hoogte der Zon
of Maan, 90°, dan is x of de vereffening gelijk aan het verschil der
straalbuigingen van den rand en het middelpunt van het hemelligchaam,
die verschillen voor 90°, of de verkorting voor de hoogte halve middellijnen
wordt in de laatste kolom, in het hoofd aangetoond met 90° of H., voor
de verschillende hoogten der eerste kolom opgegeven. Moet men de
Maans schijnbare middelpunts hoogte hebben, zoo komt deze verbete-
ring te pas, en men bezigt, zoo als nader zal blijken de Maans schijn-
bare halve middellijn, zijnde gelijk aan de halve middellijn uit den
Almanak, verbetera voor de lengte en den tijd, vermeerderd met de ver-
effening uit Tafel XXII, en verminderd met die uit de laatste kolom
van Tafel XXIV.
TAFSIi XXV. Maans Parrallaxis min Refractie.
[Berekend voor eene middelbare straalbuiging of eenen Barometer van
O",760 en eenen Thermometer van 10° der honderddeelige schaal.)
Deze Tafel bevat, zoo als derzelver titel aanwijst, het verschilzigt der
Maan min de refractie, of zij bevat het Maans verschilzigt in hoogte,
verminderd met de straalbuiging voor die hoogte, — De schij ubare hoogte
(») rRAHcoEDH, Astronomie Fratique, p. 257.
(t) De verciFeniugen dezer Tafel zijn, in de meest gewone gevallen, van minder
belang dan die yan Tafel XXII, bij eene hoogte van 36 tot 90° zijn de verbeteringen
nit Tafel XXH van 8 tot 18', terwijl die yan deze Tafel alsdan verdwijnen.