Boekgegevens
Titel: Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Auteur: Swart, Jacob
Uitgave: Amsterdam: wed. Gerard Hulst van Keulen, 1843
6e, verb. en veel verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1727 B 15
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204250
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Sterrenkunde, Zeevaartkunde, Tabellen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Verzameling van sterre- en zeevaartkundige tafelen; benevens eene uitvoerige verklaring en aanwijzing van derzelver gebruik in de werkdadige sterre- en zeevaartkunde, ten dienste der zeelieden
Vorige scan Volgende scanScanned page
78 TAFEL XXIII. Vermeerdering van de Maant halve middellijn.
ojigegeven; zoo hebben wij naar aanleiding van het boven gezegde:
M' = M -j- X.
De waarde van x wordt voor verschillende hoogten gevonden door
M van M' af te trekken, of = — M. De halve middellijn M wordt
door den Almanak bepaald en voor de andere halve middellgn heeft men :
log. M' = log. M + log, COS. schijnb. (J« hoogte + comp. log. ware hoogte der ^ (»).
Stel, dat men de vereffening oi x, onmiddellyk door de formule wil
berekenen voor eene hoogte van 37° en eene horizontale halve
middellijn van 16'10" =970". Zoo heeft men: als de ^ middellijn
16' 10'' is, voor het horizontaal verschilzigt der Maan 59'18"; door
dit horizontaal verschilzigt en 37° hoogte vindt men 47'22" als ver-
schilzigt in hoogte, en dus de schijnbare hoogte of de hoogte der Maan
boven den schijnbaren horizon 37° — 47'22''= 36° 12'38", en dit geeft
naar aanleiding der gegevene formule:
Log. 970" = 2,9867717
Log. cot. 37° = 9,9023486
compl, ,) » 36° 12'38" = 0,0932064
2,9823267 log. van 960", 1 = M'
970 ,0 = M
en dus de correctie M' — M of x ■=. 10",1.
Door de Tafel krijgt men 9",9 -f. O",2 of I0'',1; dat met het be-
rekende overeenkomt.
TAFEIi XXIIl. Vermindering voor de Maans
horizontale equatoriale Parallaxis.
In den Almanak ten dienste der Zeelieden wordt het horizontale ver-
schilzigt der Maan, berekend voor den equator, van 12 tot 12" op de
IF® bladzijde van elke Maand gevonden, üm hetzelve op eenige andere
plaats dan Greenwich , of eenen anderen tijd dan den middag of midder-
nacht te berekenen , bepale men het overeenstemmende oogenblik op
Greenwich, en voor dit tijdstip wordt dan, even als bg de halve
middellijn der Maan (pag. 77) gedaan is, het verschilzigt berekend.
Wil men, om dit met een voorb. aan te toonen, het horizontale
verschilzigt der Maan op den 12'*'"» van eenige maand, als men te
Greenwich juist 4" 18® telt, zoo heeft men, het verschilzigt voor die
twee tijdstippen uit den Almanak nemende, waar de opgegeven tgd
op Greenwich tusschen valt:
Den la^ea te O» of middag = 59' 10"
» 12» » middernacht = 59. 0.
Het verschilzigt wordt kleiner, en wel 10" in 12", de verandering
is derhalve in 4" 18°, of 4",3, gelijk 3",6 en dus:
verschilzigt uit den Almanak, den 12''°°, te O" = 59' 10"
verandering voor 4°,3......= 0. 3 ,6
en dus het gevraagde verschilzigt . . . =59' 6",4.
(»J C. f. lOORHiBR, Traité de Navigation, p. 199. 2 Ed.