Boekgegevens
Titel: Beginselen der plantkunde: ten gebruike bij het onderwijs op de middelbare scholen
Auteur: Costerus, J.C.; Behrens, Wilhelm Julius
Uitgave: Amsterdam: M.M. Olivier, 1896
4e dr; 1e uitg.: 1881
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 2709 : 4e dr
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204169
Onderwerp: Biologie: botanie: algemeen
Trefwoord: Plantkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der plantkunde: ten gebruike bij het onderwijs op de middelbare scholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
128 Be bevruchting.
3. De planten, die uit zaden van zelfbestoven bloe-
men opgroeien, zijn kleiner en zwakker dan die van
gekruiste bloemen. Eerstgenoemde brengen weer minder
zaden voort dan de andere. ■•)
Het laat zich vrij gemakkelijk aantoonen, dat die plan-
ten, die uit zaden van zelfbestoven bloemen opschieten,
kleiner en zwakker zijn, dan die uit zaden van gekruiste
bloemen. Te dien einde worden de te onderzoeken ge-
wassen in potten gezet, hunne bloemen als boven om-
huld, en in den bloeitijd deels met eigen, deels met
vreemd pollen bestoven. Men voorziet de bestoven
bloemen met kenteekenen, en zamelt later met omzich-
tigheid de rijp geworden zaden afzonderlijk op. Dan
blijkt al dadelijk, dat de gekruiste bloemen meer en
tevens zwaardere zaden hebben opgeleverd in vergelij-
king met de zelfbestoven bloemen. Van beide worden
nu eenige uitgezaaid, en wel in gelijk aantal. Reeds
bij het kiemen vertoont zich dikwijls het onderscheid
ten gunste der gekruiste zaden, welk onderscheid bij
het uitgroeien der planten steeds duidelijker wordt.
In de natuur komt een voortdurende zelfbestuiving zeld-
zaam voor. Dat er zoodanige gevallen bestaan, kan volgens
de onderzoekingen van den laatsten tp nauwelijks
betwyfeld worden. Zoo zijn er b.v. eenige planten bekend
geworden, welker bloembekleedselen zich nooit openen, en
toch vruchtbaar zaad voortbrengen (b.v. sommige bloe-
men van onze Klaverzuring, Balsemien en Viooltje) 2),
anderen waarbij het insectenbezoek noodzakelijk zelf-
•) Zelfs wanneer verscheidene individuen by elkaar staan en jaren lang
aan den invloed van anderen onttrokken worden, heeft achteruitgang plaats.
Een enkele kruisbevruchting is echter voldoende om de oorspronkelijke eigen-
schappen te herstellen.
") Zoodanige bloemen noemt men kleistogaam, het verschijnsel kleistogamie.