Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
35
astronomie hebben wij een prachtig voorbeeld van wat
de ervaring en de wiskundige behandeling vermogen,
zoo zij op goede wijze worden aangewend. Dat de
sterreknnde tot de meest gevorderde, tot de koningin
der natuurwetenschappen verheven is, heeft zij aan
deze zoo vruchtbare behandeling grootendeels te dan-
ken. Daar zien wij het vooral hoe het voortdurend
op nieuwe en betere waarneming aankomt, hoe men
aan de ervaring nooit genoeg heeft, hoe integen-
deel hare eischen ongeloofelijk toenemen naarmate de
theorie krachtig door wiskunde geholpen zich meer
en meer ontwikkelt en tot klaarheid komt. — De
natuurkunde van het bewerktuigde rijk, de physiologie
van planten, dieren, al zijn hare beschouwingen dik-
wijls eer van toegepasten dan van theoretischen aard,
is bij uitstek voor eene dergelijke behandeling geschikt;
meer en meer breidt zich ook daar en in de wijze
van onderzoek en bij het gebruik dat van de waar-
nemingen gemaakt wordt de mathematische methode
uit — en al wordt daar door de verschillende in het
spel komende oorzaken de uitvoering niet gemakke-
lijker ja vfiak uiterst moeijelijk, toch blijft dit ook
hier de groote weg die heil belooft en werkelijk vruch-
ten geeft.
Wat de scheikunde betreft, hier staan wij op een
gansch ander standpunt; de aard dier wetenschap maakt
haar voor de mathematische methode vooralsnog niet
wel vatbaar; meerdere waarnemingen en metingen
worden vereischt alvorens aan eene degelijke theore-
tische behandeling in mathematischen zin zou kunnen