Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
34
gens wat wij later zagen heeft de ervaring nooit ge-
noeg gedaan; de wiskundige ontwikkeling vordert
nieuwe bepalingen, soms van geheel nieuwen aard,
soms zulke waarbij meerdere naauwkeurigheid ver-
eischt wordt, en terwijl ons verder de wiskundige
ontwikkeling geleidt, wijst deze op haar beurt op de
nieuwe waarnemingen, die voor de vooruitgang der
wetenschap bepaald noodig zijn. Met dit al speelt
de ervaring in den aanvang de hoofdrol, langzamer-
hand treedt de deductie op den voorgrond en kan
door logische redenering meestal langs wiskundigen
weg meer gedaan worden; al wordt dan met de voor-
uitgang en ontwikkeling der wetenschap de behoefte
aan waarneming minder en speelt deze daardoor een
meer ondergeschikte rol, altijd blijft zij het wezenlijk
hoofdbestanddeel, het materiaal waaruit opgebouwd
moet worden ; altijd komt men tot de ervaring, onder
welken vorm dan ook, terug en stelt daaraan nieuwe
en hoogere eischen; het tijdstip, waarop men de er-
varing kan ontberen ligt in een verschiet, dat waar-
schijnlijk door ons menschen nimmer zal bereikt wor-
den, voor het tegenwoordige geslacht althans is hier
zelfs voor een klein deel der wetenschap geen den-
ken aan.
Bij de door ons ontwikkelde methode ter verkrij-
ging van natuurkennis hadden wij meer bepaaldelijk
de eigenlijk gezegde natuurkunde, de physica op het
oog; het spreekt van zelf dat genoemde weg voorde
natuurwetenschappen in 't algemeen, zij het dan wel-
ligt met eenige wijziging van toepassing is. In de