Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
32
door de natuur gegevene in een anderen vorm weder
te geven, waardoor het voor den mensch en voor de
wetenschap groote waarde verkrijgt.
Het komt er dan vooral op aan om, van de om-
standigheid partij trekkende dat rekening en erva-
ring hand aan hand gaan, eene nadere verklaring
van een tal van verschijnselen te geven. Elke be-
rekening, elke herleiding krijgt dan toch hare wer-
kelijke beteekenis, de wiskundige ontwikkeling wordt
tot in onderdeden eene afspiegeling van iets dat in
werkelijkheid voorvalt; daardoor krijgen wij eene ver-
tolking der natuurverschijnselen, waardoor zij vatbaar
worden beter gekend, hervormd, in hun waar ver-
band met anderen begrepen te worden; eerst dan,
wanneer aan elke reductie, hoe eenvoudig ook, hare
juiste beteekenis in de taal van het dagelijksch leven
kan gegeven worden, hebben wij in de wiskunde geen
toovermiddel dat ons langs een raadselachtigen, toe-
valligen weg tot een wonderlijk einde brengt, tot een
resultaat waarvan wij niets verwacht hadden, maar
een waarachtig en keurig hulpinstrument, dat hoewel
door onzen geest bestuurd en met krachtige zekere
hand bewogen, ons op zijne beurt helpt, ons het zoe-
ken gemakkelijk maakt en ons een weg baant door
een schijnbaar verward doolhof van zamengestelde
feiten, die zonder verband voor ons staan. Dus zoo
mogelijk elke reductie hare physische interpretatie
gevende, waarbij van zelf een afdwalen der mathesis
op onvruchtbaar gebied onmogelijk wordt gemaakt,
bereikt de wiskundige methode haar toppunt en ver-