Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
29
voordeel kunnen en moeten bedienen, doch een werk-
tuig, dat zijne eigenaardige eischen, zijne eigenaar-
dige beteekenis heeft. Als zoodanig moet de wis-
kunde niet alleen met verstand gebruikt doch vooral
door het verstand geleid worden. Stelt men eene
aandachtige beschouwing der feiten op den voorgrond,
zoo is ons de wiskundige analyse een krachtig hulp-
middel om zooveel mogelijk die feiten in meer een-
voudige te ontbinden, de verschillende invloeden na
te gaan en hunne waarde te beoordeelen, om die fei-
ten daarna weder als zamengesteld uit de vereeniging
dier eenvoudige oorzaken, die men dan geheel heeft
nagegaan en grondig kent in hun geheel te beschou-
wen. Ruime gelegenheid worde dan gegeven om door
herhaalde waarneming die rekening te controleren en
zoo ons met de grootst mogelijke zekerheid eene gron-
dige kennis van het zamengestelde natuurverschijnsel
te geven. De wiskunde heeft dan afgedaan; als hulp-
middel deed zij uitstekende diensten, daar zij onzen
weg gemakkelijk en zeker maakte, onze logische re-
denering te hulp kwam, onzen weg bekortte en ons
in staat stelde de feiten scherp onder de oogen te
zien. Het was een even kostbaar als noodzakelijk
werktuig, doch ook niet meer dan dat. Voor ons
eindresultaat treedt de wiskunde op den achtergrond.
Wij verlangen wel eene zeer grondige doch liefst zoo
eenvoudig mogelijke kennis der feiten, eene kennis,
die helder en bevattelijk voor een ieder is, en wan-
neer voor een scherp begrip van natuurwetten of na-
tuurverschijnselen ïn menig geval een wiskundige vorm