Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
26
de hoofdzaken meer aan het licht komen en zoo een
grondiger inzigt in de verschijnselen zelve en een
eenvoudiger begrip daarvan mogelijk vi^ordt.
Terwijl wij dan den weg aanwezen, waardoor men
uit de ervaring tot kennis geraakt, bleek ons de groote
rol, die de wiskunde in dit deel der wetenschap ver-
vult; zij is voor den physicus eene hulpwetenschap
bij uitnemendheid; zonder haar is geen ontwikkeling
der natuurkundige wetenschap mogelijk, zij is in
waarheid voor den natuurkundige onmisbaar. Gaan
wij dan in de tweede plaats na, hoe van die wis-
kunde als hulpwetenschap partij moet worden getrok-
ken, hoe zij moet worden gebruikt.
Al aanstonds valt onze aandacht op het schromelijk
misbruik, dat men van haar bij de beoefening der
physica gemaakt heeft, eene overdrijving te gevaar-
lijker, omdat zij niet alleen voor de physica zelve van
geen nut is geweest, maar ook menigeen van het ge-
bruik der wiskunde heeft afgeschrikt. Dit geldt zoo-
wel de mathematische afleidingen, die men uit de
physische theoriën heeft gemaakt als de wiskundige
ontwikkelingen, die men aan de physische hypothe-
sen vastknoopte en welligt voor de laatsten nog in
sterker mate dan voor de eersten. Mathematische
ontwikkelingen zonder einde volgen daarbij elkander,
het natuurverschijnsel, de natuurwet, het natuurkun-
dig grondbeginsel geraken geheel op den achtergrond
en maken voor tallooze formules plaats, waarin de
geest zich verliest. De vruchten dier behandeling