Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
25
verklaringen die een bloot woord, geen helder begrip
geven toonen zich terstond in hiinne naaktheid, wan-
neer men ze mathematisch gebruiken wil ; eene zoo-
danige onbepaalde vage hypothese blijkt dan onge-
schikt om de basis van mathematisch onderzoek te
worden. Doch zelfs in het stellen der hypothese kan
ons de wiskunde grooten dienst doen ; is toch een-
maal een verschijnsel door de natuurwetten, die het
bepalen nader bekend, zoo veroorlooft ons vaak eene
analytische behandeling tot eenvoudiger begrippen op
te klimmen, waardoor wij van zelve nader tot de hy-
pothese gebragt worden.
Dat wanneer eenmaal de hypothese is aangenomen
de natuur de rekening tot gids moet zijn, springt in
het oog ; de berekeningen moeten gerigt worden naar
wat de ervaring ons geleerd heeft zullen zij verder
het gevondene verklaren en zoo tot ééne oorzaak te-
rug brengen; kunnen die rekeningen nog meer zoo-
veel te beter, doch eerst wanneer nieuwe proefnemin-
gen de resultaten der rekening bevestigd hebben, zal
het gevondene werkelijk een aanwinst voor de weten-
schap zijn, die dan in eene beter gevestigde hypothese
hare verklaring nadert.
Eindelijk komt vooral in dit gedeelte der theore-
tische behandeling het voordeel uit, dat de mathe-
matische methode, vatbaar voor onderzoek naar getal
en maat, niet alleen een gewenschte controle gemak-
kelijk maakt, maar voornamelijk dat daardoor de be-
trekkelijke waarde der verschillende oorzaken, de in-
vloed van elk hunner duidelijk te voorschijn treedt,