Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
23
thematischen weg doet over het physisch probleem,
ook wat physische methode betreft een geheel nieuw
licht opgaan. Dergelijke natuurwet met hare gevol-
gen vormt dan wat men in beperkten zin eene theorie
noemt. Het verband tusschen theorien van denzelf-
den aard wordt door wiskundige bewerkingen en re-
sultaten in hooge mate bevorderd; hetzelfde wat wij
voor de deducties der natuurwetten zeiden is ook hier
in meer algemeenen zin van toepassing. Moeijelijk
is het hieromtrent algemeene regels aan te geven;
zulks komt ons ook minder noodzakelijk voor.
Tot dus ver hadden wij met wiskundige bewer-
kingen van zeer elementairen aard te doen; niet zoo
wanneer men uit het door ervaring en deductie ge-
vondene, uit natuurwet en theorie tot het oorspron-
kelijke opklimmende de grondoorzaken opspoort; of
nadat men van het gevondene uitgaande, hypothesen
gevormd heeft en daaruit de verkregen feiten en hunne
gevolgen, ja liefst nog meer dan reeds gevonden is
zal afleiden. Dit gedeelte der physische methode vormt
de zoogenaamde physica mathematica, eene wetenschap
van jongen datum, die eerst regt van bestaan kreeg
toen de feiten van waarneming talrijk en naauwkeu-
rig genoeg waren om daaruit met eenige kans van
slagen eene vermoedelijke oorzaak af te leiden en om
met meer vrucht en zekerheid op een ruimer veld
werkzaam te kunnen zijn. Terwijl in het dusver door
ons behandelde een elementairen weg gevolgd wordt,
krijgen wij hier met ruimere begrippen te doen; hier
worden hoogere eischen aan het verstand en dus ook