Boekgegevens
Titel: De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Auteur: Grinwis, C.H.C.
Uitgave: Utrecht: Kemink en zoon, 1867
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. W.G. A t 10
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204013
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen, Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Wiskunde, Natuurkunde, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De waarde der wiskunde voor de beoefening der physica: redevoering ter aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Utrechtsche Hoogeschool uitgesproken den 16den October 1867
Vorige scan Volgende scanScanned page
15
herhaalde ervaring beoordeeld wordt. Uit wet en
hypothese worden gelijk wij zagen door logische be-
sluiten meerdere gevolgen afgeleid, die of het bekende
verklaren of nieuwe verschijnselen aan het licht bren-
gen. Terwijl bij deze handelwijze de methode van
ervaring en inductie, waarmede men is aangevangen,
op den achtergrond treedt, krijgen wij hoofdzakelijk
met afleiding, deductie te doen. De werkelijkheid
wordt daarbij tot noodwendigheid; de waargenomen
feiten en de in die feiten gevonden regels worden uit
hunne oorzaken verklaard. Van het hoogste gewigt
is dan dit deel der natuurkundige methode voor de
ware kennis der wetenschap zelve. Zij vormt het
laatste en tevens het hoogste deel; doch al is die zin-
nelijke waarneming en wat daarmede verbonden is
een zware kunst, de moeijelijkheden blijven in dit
meer abstracte deel niet achterwege, zij beginnen hier
veeleer. Terwijl zich dan een ruim nieuw veld van
werking, een heerlijk verschiet voor den denkenden
geest opent, geldt hier meer dan elders de stelling,
dat van eene goede methode alles afhangt. Zullen
theorie en hypothese waarlijk rijke bronnen van ken-
nis zijn, die in hunne gevolgen ruimschoots vruchten
voor wetenschap en toepassing afwerpen, zoo dient
bovenal den weg, dien wij moeten inslaan om daar-
toe te geraken goed bekend te zijn. Van dien weg
hangt de goede uitslag geheel af. Te meer is zulks
van belang omdat hetgeen reeds op dit gebied gedaan
is, ons wel de stellige overtuiging geeft dat eene rijke
oogst te wachten is, het verwerven dier vruchten ech-