Boekgegevens
Titel: Over de belangrijkheid, die het Nederlandsch onderwijzers-genootschap kan verkrijgen, voor de school, den staat en de kerk: redevoering ter opening der eerste algemeene vergadering van genoemd genootschap, den 31 mei 1844 te Groningen gehouden
Auteur: Hofstede de Groot, P.
Uitgave: Groningen: A.L. Scholtens, 1844
Opmerking: Overdr. uit: Nederlandsch tijdschrift voor onderwijs en opvoeding ; jrg. 1, 3e stuk
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Br. P.B. 14-2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203947
Onderwerp: Onderwijs: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van het onderwijs
Trefwoord: Nederlandsch Onderwijzers-Genootschap, Redes (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Over de belangrijkheid, die het Nederlandsch onderwijzers-genootschap kan verkrijgen, voor de school, den staat en de kerk: redevoering ter opening der eerste algemeene vergadering van genoemd genootschap, den 31 mei 1844 te Groningen gehouden
Vorige scan Volgende scanScanned page
la
door een doelnialis; onderwijs onlslaan, dal Egyple toen
het verst gevorderde land des beivenden aardbodems was.
Maar onjdat de Priesterkaste alles in handen had, ver-
steende het Volksonderwijs ook op de eens bereikte
hoogte en met hetzelve de geiieele toestand van maat-
schappij en volk , en was Egyple duizend jaren na Mo-
zes nog niet verder dan in zijnen tijd. Een dergelijk
schouwspel zien wij ook in Indië, Japan en vooral in
China. Er is een Onderwijs , met name in dit laatste
land , waarvan wij ook nog wel iels kunnen leeren ; maar
de {jeheele Slaat en het volk is er sedert eeuwen ver-
steend , ijskoud en onvruchtbaar, omdat het Onderwijs
in de boeijen van Kerk en Staat is geklonken, en niet
dan slaafs voor deze mag arbeiden , ten einde ze te doen
blijven, die ze eens zijn , en aan de bevoorregte stan-
den al hun aanzien en hunnen rijkdom te laten. Hoe-
veel anders is het geworden . waar hel Onderwijs zich
vrij mogl ontwikkelen ! Eenige zaadkorrels van het in
Egyple slaafs dienende Onderwijs werden door volk-
planters in Griekenland overgebragl, waar geene Pries-
terkaste derzelver ontwikkeling kon tegenhouden. En
welke vruchten heeft het vrije Onderwijs daar gedragen?
Er zijn wijsgeerige scholen en secten ontstaan, er is een
bloei gekomen in kunsten , letteren en wetenschappen,
eene voortreffelijkheid in wetgevingen en Staatsinriglin-
gen , die in eenige opziglen zelfs door de Christelijke
natieën nog niet is geëvenaard. Eenige kiemen van de
oude beschaving werden in de twaalfde eeuw in Europa
weder uitgestrooid en op nieuw gekweekt in de toen
zich vormende vrije Universiteiten , en , door den adem
der vrijheid bezield , bloeiden weldra onderzoek en na-
denken , letteren en wetenschappen , en werd het nieuwe
Europa van de XV en XVI eeuw geboren, waarin van
Rome tol Stockholm, van Londen tot Warschau in kunst
en wetenschap , in zedelijke betrekkingen en de geiieele
maatschappij dat nieuwe geestelijke leven onlwaakte,
'twelk Mij nog steeds zien toenemen.