Boekgegevens
Titel: Dichtbij en veraf: kleine aardrijkskunde
Auteur: Doeleman, A.
Uitgave: Tiel: D. Mijs, 1890
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3425
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203851
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Dichtbij en veraf: kleine aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
6
dat eene reis om de Aarde had gedaan. Olivier van Noort
was de eerste Nederlander, die zulk eene reis volbracht
(1598—1600). Men vaart dan maar steeds naar oostelijker
of steeds naar westelijker gelegen streken en kan dan weer
op de plaats van afvaart terugkomen. In oost-westelijke
richting is de oppervlakte der Aarde alzoo gebogen. Was
liet vaarwater in het hooge Noorden en hel verre Zuiden
open, zoo zou een schipper ook in deze richtingen eene reis
om de Aarde kunnen doen. Nauwkeurige melingen hebben
doen zien, dat de Aarde bijna een bol is; bijna, daar zij
aan twee tegenoverstaande zijden een weinig is afgeplat, n.1.
aan den kant van de Noordpool en aan dien van de Zuid-
pool. De hoogten en laagten van de Aarde beduiden zoo goed
als niets in vergelijking van den geheelen aardbol, die een'
omtrek van 40 millioen Meier of 5400 aardrijkskundige mijlen
of 7200 uren gaans heeft. Voor aardrijkskundige mijl zegt
men ook wel geographische mijl, ook nog Duitsche mijl.
§ 3. De aardglobe is eene nabootsing van onze Aarde.
Daar de aardglobes vele millioenen malen kleiner zijn dan
de Aarde zelf, ziet men er geene oneffenheden op; ook
van de afplatting aan de Polen valt niets te bespeuren.
De kaarten geven op een plat vlak eene afbeelding van
de geheele aardoppervlakte (wereldkaarten) of van een ge-
deelte dier oppervlakte. Gewoonlijk zijn de kaarten zoo
geteekend, dat men hel N. boven, hel Z. beneden heeft;
aan de rechterhand vindt men dan hel 0., aan de linker-
hand het W.
§ Op de aardglobe ziel men gewoonlijk een aantal
kromme lijnen. Hel zijn cirkels of lijnen, die zeer weinig
van cirkels verschillen. Ook op de kaarten vindt men vaak
rechte of gebogen lijnen. Hier, zoowel als op de globe,
dienen zij om de ligging van eene plaats ten opzichte van
eene andere te bepalen.