Boekgegevens
Titel: Vaderlandsche aardrijkskunde, onderhoudend medegedeeld aan kinderen van acht tot elf jaren: een leesboek voor de scholen
Auteur: Jansz, Pieter
Uitgave: Schoonhoven: S.E. van Nooten, 1851
2e dr; 1e dr.: 1849
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 187 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203829
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederland, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Vaderlandsche aardrijkskunde, onderhoudend medegedeeld aan kinderen van acht tot elf jaren: een leesboek voor de scholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
102
Voornamelijk waren het de Portngeezen en Span-
jaafden, die dergelijke buitenlandsche bezittingen of
volkplantingen hadden. De Nederlanders hebben ook
naderhand veel land ontdekt en bevolkt; maar zulke
groote wreedheden kunnen wij- hun daarin over het
algemeen niet toerekenen. Ook in de oorlogen ontnamen
wij aan andere volken, volgens het regt of liever liet
onregt van den krijg, dergelijke volkplantingen , vooral
aan dePortugeezen en Spanjaarden , terwijl andereivop
hunne beurt, ook ons weder bezittingen ontnamen.
Gij weet toch , dat wij het land op de aarde verdee-
len in vijf groote stukken of werelddeelen: Europa ,
Azië, Afrika, Amerika en Australië. In Azië;
Afrika en AYnerika hebben de Nederlanders eigenlijk
hunne buitenlafldsche bezittingen. Zij liggen wat ver
en te wijd uit elkander, om er eene reis naar toe te
maken. Ik 2al ze u dus maar opnoemen, en het
merkwaardigste er van zeggen. Uw onderwijzer zal
wel eene wereldkaart bij zich hebben , en zal u dit
alles daarop wel eens willen aanwijzen.
In Azië hebbeji wij een groot gedeelte van de Sun-
Ja-eilanden, waarvan de voornaamste zijn: Java,
Sumatra, B<yneo en Celebes , waarvan het zuidelijke
gedeelte Makassar heet, en verder de Molukken of
•Sjoecery-eilanden. Te zamen worden deze bezittingen
Neérlandsch Indië genoemd. Al die eilanden, die gij
daar rondom ziet, te zamen, heet men ook wel dc
Oost of de Oost-Indiën. •
Op deze eilanden zijn eene menigte grootere en
kleinere steden en vlekken; onder anderen op Java:
Batavia, de hoofdstad van Neêrlandsch Indië, gesticht
door Jan Pietersz. Koen in 1019. Hier is de
regering gevestigd, en hier, of eigenlijk op Weltevre-
den, woont de gouverneur-generaal van onze bezit-
tingen in Oott-Indië. Verder liggen op Java, Bui-
tenzorg , Samarang, Remiang, Soerabaya , Soer'a-
kartd, Djokjoltaria enz.-
Op Sumatra: Palambang, Benhoelen enz.