Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
80 EUIIOPA.
Wijk hij Duurstede, oud stadje aan de Lek, heeft 2G50 inw. De overblijfselen van
het voormalige kasteel Duurstede, in het bosch der gemeente gelegen, en in 185,'5
door den baron van Lijnden aan deze geschonken, levert een der fraaiste ver-
gezigten op. Belangrijk was Dorestade als handelplaats in de 9e eeuw.
'7. Friesland, 59| v. m., met 264,000 bew. Deze provincie grenst
ten noorden aan de Noordzee, ten noordoosten aan Groningen, ten
zuidoosten aan Drenthe, ten zuiden voor een gedeelte aan Overijs-
sel, en verder aan de Zuiderzee. De grond bestaat in het noorden
uit zware klei, in het zuidoosten uit zand met houtgewas en vee-
nen, en voor het overige uit lage weilanden. Granen, rundvee, scha-
pen en paarden, boter en kaas zijn de voornaamste voortbrengselen.
Belangrijke rivieren zijn er niet; de Kvinder of Tjonger is nog de
voornaamste. Onder de talrijke meren komen de Tjeuker-, Slooter-^
FIjitssen-., Heger^^ SneeheV' en Bergumer-meren in aanmerking. Bijna
alle plaatsen zijn door vaarten aan elkander verbonden. De tot deze
provincie behoorende eilanden Ameland en Schiermonnikoog worden
door de AYadden van het vaste land gescheiden.
Arr, 1. Leeuwarden, de hoofdstad, aan vele vaarten, heeft 24,000 inw., de
drokste weekmarkt van ons land, en vele genootschappen. Aanvankelijk was zij
eene zeestad, aan de Middelzee, doch sedert 1300 reeds eene landstad. (Geb.
AVillemIV en van Haren.)— Belangrijke dorpen zijn Stiensmet 1800, Berlikuvi
met 1250, Menaldum met 1100 en Dronrijp met 1300 inw. — Bet Bildt, met 6500
inw., eene voormalige grietenij, met vruchtbare kleilanden en 3 aanzienlijke dor-
pen {St. Jakobi-Parochie met 2900, St. Anna-Parochie met 2300 ttn Lieve-Vromve-
Parochie met 1800 inw.), door eene aanslibbing der Noordzee en herhaalde indij-
king ontstaan, draagt de kenmerken van haren Jateren oorsprong door van de
overige Friezen verschillende taal, zeden en gebruiken. — Van de verdere dorpen
heeft Ilohverd, aan de Wadden, 1700, Ternaard 1100, Nes 1100, Ferwerd 4700,
Hallum 2400 , Marruni 1100 en Blya 1000 inw. — Het eiland Ameland telt
2000 bew. — Dokkuni, oude stad in het noorden, heeft 4400 inw. (Bonifacius
vermoord, 754.) Het vlek Kollum heeft 2400 inw., handel en scheepvaart. —Het
eiland Schiermonnikoog, ten oosten van Ameland, telt 900 inw., die van
vischvangst leven. — Het dorp Bergum telt ruim 2500, Oosier7neer lüOO, de Veen-
kolonie Suithuisterveen 1300 en Grouiv 1800 inw. — JJarUngen, aan de Zuiderzee,
is de voornaamste Friesche zeestad, met 9400 inw. en zeer veel handel op Enge-
land in boter en kaas, graan, hout, enz. (Geboren S. Stijl.) — Franeker, land-
stadje, met 5500 inw., had van 1585—1811 eene hoogeschool, later atheneum, dat
echter sedert eenige jaren is opgeheven.
Arr. 2. Heeren veen is een fraai vlek, met 4000 inw. In de nabijheid heeft
men het Oranjeicoud.— Joure is mede een fraai vlek, met 2700 inw. (Geb. Bor-
ger.)—Andere vlekken zijn Gorredijk met 1800 en Dragten met 5000 inw. — Van
de dorpen telt Akkrum 1200, Ureterp 1600 en Wolvega 1300 zielen.
Arr. 3. Sn eek, landstad met 8500 inw. en de grootste botermarkt van Fries-
land. (Begraven Geoote Pier.) — (Drielst) heeft 1350 en het dorp//^e^ 1200
inw. — Bolsward heeft fabrieken en 4700 inw. (In de fraaije kerk heeft mèn het
borstbeeld van Gijsbert Japiks. ) — Aan de Zuiderzee liggen de stadjes JJinde-
lopen met 1000, W^orkum met 3400 en ^tororew met C50 inw. De laatste plaais was
weleer bloeijend en de zetel der Friesche koningen. (Hollanders verslagen 1345.)—
Mede aan de Zuiderzee liggen de vlekken Makkum ^ met 2000 en de Lemmer, met
veel scheepvaart en 2800 inw. — Het stadje Slooten, aan het meer van dien naam,
heeft 800 inw.
8. Overijssel, 60^ v. m., met 230,000 bew. Deze provincie
grenst ten noorden aan Friesland en Drenthe, ten oosten aan ILm-
nover en "Westfalen, ten zuiden en zuidwesten aan Gelderland, ten
westen aan de Zuiderzee. De bodem bestaat voor een groot gedeelte
uit zand- of veengrond, waaronder vele onbebouwde heidevelden,
die men thans meer en meer ontgint. De strook langs de rivieren,
en vooral het Kamper-eiland, zijn vruchtbaar. Handel en scheepvaart
bloeijen, cn In het zuidelijk gedeelte vooral vindt men vele ial>rie-