Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE NEDEULANDEN. v9
vaÜene stadjes. — Op het vaste land heeft men: Slui-i, aan het Zwin, voorheen
groot en sterk , thans vervallen, met 1530 inw.—Aardenbu7'y, mede vervallen (ver-
dediging 1C72), en OostJnirg, hebben ieder 1600 inw. — Kadzand, met 1200 inw.,
was vroeger een eil., en bevat het dorp van dezen naam. Groede, dorp met 2500
inw., bevat de Catshoei'e^ bekend door het verblijf van den dichter Cats. Breslcens,
aan dc Schelde, met forten ter weerszijde, heelt een veer op Vlissingen eu 1800
inw. Yzendijkcy voorheen sterk, heeft 870 inw. Biervliet, voorheen eene vrij
aanzienlijke stad, is thans een dorp met 600 inw. (Willem Beükelsz.) Schoon-
dijke of Willemsdorp is een fraii dorp met 1800 inw.
Arr. 2. Go es, op Zuid-Beveland, is eene welvarende stad, met 5550 inw. fGeb.
v. d. Spiegel.) — Temeiize met 2900, Axel met 2600, Hulst (ingenomen 1645)
met 2400 en Sas van Gent (verovering 1644) met nog geen 1100 inw., liggen op
het vaste land. Aan de Schelde ligt het fort Bath. — Als dorpen komen nog in
aanmerking: Kruiningen met 1200. Wol/aartsdijk met 1300, Hetnkenszand met 1400,
"s Heer Arendskerke met 1600, Kolijnsplaat met 1700, Wùsekerke met 2300, de Hoek
met 1300, Koewacht met 1700, Westdorpe met 1400 en Zaamslag met 2000 inw.
Arr. 3. Zierikzee, op Schouwen, eene oude stad, met 720Ô inw.. heeft koop-
handel en oestervangst. Belegerd 1303 door de Vlamingen. — Brouwershaven heeft
rnim 1400 inw. en het standbeeld van Jacob Cats, die er geboren is. — Tholen,
aan de Eendracht, met 2500 inw., was voorheen versterkt. Aanval hi 1572 van
prins Wii.lem I; plundering door de Franschen in 1712. — Belangrijke dorpen
zijn: Bruinisse, waarbij de uitspanningsplaats het Zype, met 1400, Oud-Vossemeer
met 1500, Poortvliet met 1200, St. Annaland met 1700, St. Maartendijk met 2000
en Stavenisse met 1200 inw.
0. Utrecht, 25^ v. m., met 157,000 bew., grenst ten noorden
aan Noord-IIoIIand en de Zuiderzee, en wordt voor het overige in-
gesloten door Gelderland en Zuid-llolland. In het zuiden heeft men
vetten kleigrond, aan de westzijde weiland en veenen, aan de Ve-
luwsche zijde zandheuvels en hout. De Ivijnsche veenen (volgens
sommigen vroeger een noorder-arm van den Rijn) scheiden het van
Gelderland. Rivieren zijn: de llijn en de Lek aan de zuidergrenzen;
voorts de Oude e^i Kromme Rijn, de Greb, de Vecht, de Eem, de
Brecht, de A, die bij Kreukelen den naam van Angsiel aanneemt,
bij Abkoude een tak afzendt, het Gein genaamd, en het Abkouder
meer doorloopt, waaruit zij weder te voorschijn komt, onder den
naam van flolendrecht^ die weldra weder met dien van Bullewijk
wordt verwisseld, onder welken naam deze rivier zich in den Am-
stel ontlast. Vaarten (waaronder de Vaartsche Rijn en de Zeister
Grift), spoor- en steenwegen doorkruisen de provincie.
Arr. 1. Utrecht, de hoofdstad, aan den Krommen Kijn en oorsprong van da
Vecht, heeft 52,500 inw. Ten tijde der Ilomeinen was zij bekend als Trajectum,
volgens sommigen eene legerplaats, volgens anderen een veer; later de Bis-
schopszetel (Myterstad). Zij is het middelpunt des binnenlandschen handels, heeft
veel passage, eene hoogeschool, eene veeartsenijschool, den beroemden Dom,
met de graven van twee keizers en vele bisschoppen, het huis van Paus Adui-
aan VI, het plein Vreeburg (in 1534 een kasteel, door Kakel V gesticht, in 1577
gesloopt), en een krankzinnigengesticht. (Intogt Karel V 1540; unie 1579; vrede
1713; geboren Bor en Melis Stojce.) — Nog komen in aanmerking do dorpen
Maarsen, Breukelen en Loenen (FlorisV 1296) aan de Vecht, met 12 a 1600 inw. ;
bij het laatste stond het huis Krooncnburg (Floris V 1296). — Lfsselstein, wel-
varend stadje aan den IJssel. heeft 3700 inw. (Ilet slot IJselsstein verdedigd door
Beatrix, 1297.) liet dorp Jutfaas heeft 2200 en het dorp Vreesivijk 1200 inw.—
Montfoort, vervallen stad aan "den IJssel, heeft 1700 inw. (liet slot gebouwd 1175,
vernield 1672.)
Arr. 2. Amersfoort, oude stad aan de Eem, met 12,725 inw., heeft fabrieken
(bet amersfoort) en tabaksteelt. (Geb. Joan van Oldeniïarnevelt.) — Onder het
fraaije dorp Baarn, met 1850 inw., behoort het koninklijk lustslot Soestdijk. liet
»lorp Soest telt met bijbehoorende gehuchten 2500, Leusden 1400, Woudenberg
2000 inw. ~ Renen, oude stad aan den Kijn, bevallig gelegen, heeft 3650 inw.
Stic.htsch Veenendital, met wolkammers, telt ZM) {Geldersch 1700), het dorp
ronqen 1700 inw. Het aanzienlijke dorp 'Zeist, met lleruluitters cn een frani t)0scli,
telt' 4000 inw. Aangenaam gelegen zijn mede ile dorpen Driebergen cn Doorn. —