Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
78
EUROPA.
liet laatste. — Pimnerend, welvarend stadje aan het Kanaal, beeft 4200 inw. eu
veel kaashandel. — Het dorp de Rijp, met handel en welvaart, heeft 2000 inw.—
Kdam beeft 4800 inw. en handel in kaas en hout. — Monnikendam, aan de Gouwe
Zee, die ten westen van Marken ligt, telt 2700 inw. Men vindt er het ordeteeken
van het gulden vlies van Bossir en een gedenkteeken voor J. Niecwenhuyzen ,
den opgerigter van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen — Het visschers-
eiland Marken telt 730 bew. — Het dorp Broek in Waterland is net en rijk.
Arr. 4. Haarlem, hoofdst. der prov., aan het Spaarne, met 30,500 inw., was
ten tijde der kruistogten de zetel der graven. Vroeger eene voorname fabriekstad,
sedert eene eeuw sterk verminderd, thans weder hloeijende door den spoorweg.
Belangrijk zijn: de Groote kerk met het grootste orgel van ons land, het Teylers-
genootschap en liofje, het Prinsenhof, de Hout. (Geb. de uitvinder der boekdruk-
kunst, LAüTtENS Coster, voor wien een gedenkteeken in de Hout en een stand-
beeld op de Groote markt is opgerigt; mede geb. dc schilders van deu Helst,
Wouwkuman en Brodwer. — Kenau Hasselaar 1572.) Rondom de stad heeft
men bleekerijen, bloemkweekerijen, fraaije buitenplaatsen en een krankzinnigen-
gesticht op de buitenplaats Meer-en-Berg. Tusschen Amsterdam, Haarlem en Leiden
ligt de nieuwe gemeente Haarlemmer-meer, ter plaatse waar het sedert 1852 droog-
gemaakte meer van dezen naam bestond. (♦) Deze gemeente beeft 5200 inw. —
det vlek Beverwijk heeft twee gestichten voor krankzinnigen, fabrieken cn 2900
inw. Als dorpen komen in aanmerking: Castricum (het huis Kroonenburg, slag
1799), Heemskerk (de haizen Oud-Haarlem en Marquette). — Zaandam, aan de
Zaan, is eene opene stad met 12,000 inw. Men vindt er meer dan 200 olie-,
houtzaag-, papier- en andere molens, en het huisje van Saar Peter I. De vroe-
ger wereldberoemde werven bestaan niet meer. — De Koog met 2400, Zaandijk
met 24U0, Wormerveer met .1330 en Krommenie met 3000 inw., zijn welvarende
dorpen aan of nabij de Zaan, met molens, fabrieken en handel. Het dorp West-
zaan heeft 2500 inw.
5. Zeeland, 31| v. m., met ruim 1G4,000 bew. Deze provincie
■wordt in het noorden door de Krammer en Grevelingen van Zuid-
Holland, in het oosten door de Eendracht en Ooster-Schelde van
Noord-Braband gescheiden. In het zuiden grenst zij aan België, in
het westen aan de Noordzee. Zij bestaat uit de 7 eilanden Wal-
cheren, Noord' en Zuid-Beveland, Schouwen, Duioeland, Tholen en
St. Philipslmid^ benevens eene strook van het oude Staats-Vlaanderen
in het zuiden. De grond is meestal zware klei, die men heeft
ingedijkt, en waarop best graan, meekrap, aardappelen, hennep,
enz. geteeld worden. Men vindt er nog terpen en Druïden-altaren:
een bewijs, dat de eilanden reeds vroeg bewoond werden. In het
westen van Walcheren heeft men duinen. De voornaamste stroomen
zijn: de Hont of Wester-Schelde ^ de O osi er Schelde., en de Krammer
met de Grevelingen ^ door verschillende takken met elkander verbon-
den: zoo heeft men ten oosten van Walcheren het Sloe en het Fee-
rensche gaty waarvan de Zuidvliet een tak is, die de Bevelanden
scheidt; ten oosten van Duiveland het Mastgat; ten oosten van Phi-
lipsland de Slaak, In het oude Vlaanderen heeft men het Zwin, de
Braakman, het Hellegat^ het Saaftinger gat. Het kanaal Ter Neuze
loopt naar Gent, en ^een ander van Sluis op Brugge.
Arr, 1. Middelburg, op.Walcheren. de hoofdplaats der provincie, met 16,200
inw., is nog aanzienlijk, maar minder bloeijend dan voorheen; de haven slibt ge-
durig aan. Men vindt er vele aanzienlijke gebouwen en kerken, met de tombe
der Evertsens, en gedcnktcekenen van den Roomsch-koning Willem en zijnen
broeder Floris ue Voogd. Vroeger versterkt (belegerd 1574.} — Vlissingen,
sterkte aan de Hont, heeft 10,900 inw., maritime inrigtingen , en een standbeeld'vau
de Ruiter. (Geboren Evertsen, Bellamt; gebombardeerd 1809.) — Veere (geb.
Maria van Reigei^sberch) met 900 inw. en Arnemniden, met 1400 inw., zijn ver-
(*) Bij koninklijk besluit van 29 Sept. 185(5 is aan deze gemeente een wapen verleend, be-
staande uit een gecoupeerd schild , waarvan het bovengedeelte voorstelt eeii veld van lazuur
(blaauw) , waarop gouden korenaren prijken; op het oiijurstt' gedeelte van het schild zijii ^)ar^a
^aii lazuur , waaruit de korenaren rijzeu.