Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
;■ {
76 EUROPA.
Alfm, oud en welvarend , met 2800 inw., Aarlantkrvem (Ilorleveen) met 2fi00 inw.
Belangrijk is voorts Boskoop met boomkweekerijen en 20UO inw. — Woerden, een
stadje aan den Rijn, met 4000 inw. (behalve de militairen en gevangenen), was
vroeger versterkt; bet kasteel is thans eene gevangenis. — Het dorp Bodegraven,
aan den Rijn, met 1100 inw., had in 1672 veel van de Franschen te lijden. —
Zwavmerdam uitgemoord 1572.
Arr. 3. Rotterdam, aan de Maas en Rotte, de tweede stad van het rijk in
handel en bevolking, telt 96,500 inw. (behalve de milit. en gevangenen), heeft
schoone havens, fraaije gebouwen en nuttige inrigtingen. In de Groote Kerk prijken
vele graftomben van zeehelden, en op de Groote Markt heeft men een standbeeld
van Erasmus. — Het nabij gelegen dorp Krälingen, met fabr., telt 3500 inw. —
Delfshaven heeft branderijen en 3700 inw.— Schiedam, aanhetSchie, 14,7uO inw.
en vele branderijen. Het dorp Overschie heeft 2700 inw. — Vlaardlngen, nabij de
Maas, heeft 8300 inw. en haringreederijen. — Maassluis is eene opene stad, met
3800 inw. — Rozenburg is een vruchtbaar eiland in de Maas. — Gouda (Ter
Gou), aan den Hollandschen IJssel, heeft 14,600 inw. (behalve de milit. en ge-
vangenen), vele pijpenfabrieken en de grootste kaasmarkt van Zuid-Holland, lie-
roemd is de Groote Kerk door hare geschilderde glazen cn fraaije tombes. Geb.
van Beverninck, de gebr. Houtman en H. van Alpiien. — iSchoonhoven, aan
de Lek, met 2800 inw., vroeger versterkt, is beroemd door zijnen zalm. (Geb.
Olivier van Noort.) — Oudewater, aan den IJssel, heeft 2100 inw. en eeno
beruchte waag, waar vermeende tooverheksen gewogen werden. (Geb. Arminids.
Ingenomen 1575.) —Dc dorpen Gouderak, met steenovens, en Stolkwijk (Stolk-
öche kaas), hebben ieder 1400 inw.
Arr. 4. Dordrecht (Dordt), aan de Merwe, de oudste stad der provincie, op
een eiland, heeft 22,500 inw. en is geschiedkundig vermaard. Door het stapelregt
(1299) bloeide weleer de handel; nog is deRijnhandel belangrijk. Graaf Dirk IV
in 1049. Ingenomen door de Watergeuzen in 1572, en de eerste vergaderplaats
der Staten. Synode gehouden 1G18 en 1619. (Geboren de zeeschilder Schotel , en
op het nabij gelegen Huis te Merwede de gebroeders de Witt.) — Van de dorpen
in de omstreken heeft Bubbeldam \(jOO, Zivijndrecht'2600, Gravendeel 2500, ^trijen
2700, Putterskoek 1500, Nieuw-Beijerland 1100. Numansdorp 2300, Ridderkerk 4300,
IJsselmonde met de buurt Fijenoord 2350 en Charlois 2800 inw.
Arr. 5. Gorinchem (Gorkum), versterkte stad aan de Linge en Merwe, met
10,000 inw. (behalve do milit.), was weleer het verblijf der van Arkels.— Vianen
en Leerdam hebben ieder 2800 inw. — Belangrijke dorpen zijn Ilardinksveld met
3200 en Sliedrecht, met 4000 inw., beide met aannemers van dijk-en andere wer-
ken; voorts Alblasserdam met scheepmakerijen en ruim 2000 en Streefkerk met
1500 inw. — De stadjes Nieuicpoort, aan de Lek, en Asperen en Ileulcelom, aan
de Linge, zijn gering.
Arr. 6. Brielle (den Briel), op het eiland Voorne, aan de Maas, telt 4500
inw. Het werd 1 April 1572 door de Watergeuzen genomen. (Geboren M. Hz. Tromp
en W. Cz. DE WiTii.) — Hellevoetsluis, aan het Voornsche Kanaal en Haringvliet,
is eene oorlogshaven, met 3600 inw. — Aanzienlijke dorpen zijn : Sommelsdijkme\.
2500, Middelharnis met 3000, Ooltgensplaat met 1800, Oude-Tonge met 2000,
Birksland met 2100 inw. — Het stadje Goedereede (Goeree), op het eiland van
dien naam, heeft 1200 inw. (Goereesche vrouwen 1490.) — Het dorpje Geervliet,
met 570 inw., was voorheen eene stad aan de weleer belangrijke Bornisse, waar
graaf Floiïis IH in 1157 eenen tol oprigtte.
4. Noord-IIolland,nade droogmaking van de HaarL meer,
ruim 50 v.m., met 535,000 bew. Deze provincie grenst ten zuiden aan
Utreclit en Zuid-IIolland, ten westen aan de Noordzee, en ten oosten
aan de Zuiderzee. De bodem is Laag en vlak, met vele drooggema-
lene, in heerlijke weiden lierschapene meren, waaronder de^cems^er,
Schermer, Wormer, Purper en Zijpe, In 1835 heeft men het Eijerland
op Texel ingedijkt, in 1843 de Waard- en Groetlanden bij Kolhorn,
in 1845 de Anna-Paulowna-Polder, en in 1852 de Haarlemmer-meer.
Bijna het geheele noorder gedeelte bestaat uit weiland: iu het zui-
den heeft men eenige veendei'ijen; het Gooiland (in het zuidoosten)
bestaat uit bosch cn bouwgrond; en langs de kust der Noordzee
heeft men hooge duinen, waarvan het zuidergedeelte met fraaije bui-
tenplaatsen prijkt. Het Haarlemmer- en het Alkmaarder-hout zijn
nog overblijfsels van een uitgestrekt bosch, dat tot aan den mond