Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
dk nedkklanden. 69
België werd bij Frankrijlc ingelijfd; maar de noordelijke gewesten kochten voor
100 m'illioen guldens nog eene schaduw van onafhankelijkheid, en vormden do
taafsche repuUieky die, wat de inrigting betreft, de Fransche in alle opzigten volgde.
Toen Napoleon in 1804 tot keizer was gekroond, moest het veelhoofdig bewind
plaats maken voor eene eenhoofdige regering, en Mr. R. J. Schimmelpenninck
werd in 1805 tot hoofd van het bestuur aangesteld, onder den titel van raad-pen-
sionaris. Hij maakte echter in het volgend jaar reeds plaats voor's keizers broeder,
Lodewijk Napoleon, die sedert 5 Junij 1806 als koning regeerde, maar op zijno
beurt vier jaren later (1 Julij 1810) moest aftreden, omdat hij weigerde het onbe-
paalde werktuig des keilers van Frankrijk te zijn. Toen werden ook de noordelijke
gewesten een deel van het Fransche keizerrijk. In Rusland taande echter in 1813
Napoleons gelukstar; hij keerde als vlugteling terug, en de volken \Vierpen het
juk, dat hij hun opgelegd had, af. Ook Nederland verbrak de kluisters (Nov. 1813).
en riep den prins van Oranje (in Dec.) tot souverein uit. Eeu half jaar latei
werd Napoleon naar Elba gebannen.
De prins van Oran.ie, souverein vorst van de Vereenigde Nederlanden, be-
stuurde België als gouverneur-generaal, in afwachting van hetgeen opeen congres
te VVeenen zou bepaald worden. Het zamensmelten der beide staten tot e'én ko-
ningrijk, onder Oranje, dat in 1815 tot stand kwam, was de vrucht der overleg-
gingen van de-groote mogendheden. Reeds dadelijk echter openbaarde zich een
geweldige tegenstand van de zijde der Belgische geestelijkheid, die geen vrijheid
van godsdienst wilde. De koning vond echter steun aan de Belgische liberalen, en
de Katholieke tegenstand werd bedwongen. Er was nu eenige jaren rust; intiar
in 1825 zocht de Nederlandsche regering meer vrijzinnige begrippen in België veld
te doen winnen, waardoor de Katholieke partij op nieuw fel werd gegriefd. Toen
men twee jaren later, terwijl in Frankrijk het liberalismus sterk veld won, de
Katholieken weder wilde tevreden stellen door het sluiten van een concordaat m<.'C
den paus , vertoornde men daardoor de liberalen. Dreigender werd de storm, toen
de party der liberalen zich met de geestelijkheid verzoende en eene unie sloot. Het
was toen zigtbaar, dat er geen verbrocdermg had plaats gevonden tusschen het
noorden en zuiden, maar dat de gedwongeue vereeniging de klove had verwijd,
die er bestond tusschen de beide deelen des rijks door uiteenloop van belangen
en verschil van taal en zeden. De regering wankelde tusschen gestrengheid en toe-
gevendheid, waardoor zij de oppositie aanvuurde, en naauwelijks was in 1830 do
Julij-omwenteling in Frankrijk losgebroken, ofte Brussel had men een opstand,
die, daar zij niet met kracht werd tegengegaan, zich over geheel België uitbreidde.
De staten-generaal, te 'sGravenhage bijeengeroepen, besloten tot eene administra-
tieve scheiding tusschen het noorden en het zuiden. De koning zond daarop zijnen
oudsten zoon, den prins van Oranje, naar Antwerpen, om als landvoogd aan
hel hoofd van België te staan; maar te Brussel voerde toen reeds eene regerings-
commissie het bewind, die den prins niet erkende, en een nationaal congres bij-
eenriep, dat in-November 1830 de Oranje-dynastie voor altijd uitsloot vau den
Belgischen troon. Koning Willem had den bijstand der groote mogendheden in-
geroepen, die daarop huune gemagtigden te Londen deden bijeenkomen. Deze
conferentie wierp zich op als scheidsregter, beval eenen wapenstilstand, en bepaalde
in Januarij 1831, bij twee protocollen, de voorwaarden eener scheiding. Die pro-
tocollen, door koning Willem aangenomen, werden door de Belgen verworpen.
Het scheen, dat de conferentie hen zou dwingen; maar eensklaps veranderde deze
van stemming , daar de Belgen Leopold van öaksen-Coburg tot koning kozen. Toen
"Wijzigde de conferentie devoorwaarden van scheiding, bij 18 artikelen, die nu door
België aangenomen, maar door koning Willem verworpen werden. Leopold liet
zich niettemin tot koning kroonen, en de prins van Oranje rukte danrop met eeuc
legermagt België binnen. Na een roemrijken togt van tien dagen werd hij -wel door
de Franschen in zijne overwinningen gestuit, doch de conferentie verbeterde daarop
toch de voorwaarden, bij een protocol van 24 artikelen. Koning Wii.lem, door de
natie gesteund, eischte echter eene getrouwe naleving der eerste protocollen, maar
de mogendheden bekrachtigden het tractaat met België. Een huwelijk van Lüopold
met eene dochter van den koning der Franschen maakte de Belgen .stouter, en zij
eischten, dat de mogendheden hun grondgebied zouden doen ontruimen. Er werd
nu door Frankrijk en Engeland embargo op de Nederlandsche schepen gelegd,
terwijl eene Fransche krijgsmagt de citadel van Antwerpen innam. Het embargo
werd eerst opgeheven, toen koning Willem zich verbond niet weder te zullen aan-
vallen. Natie en vorst bleven evenwel nog weigeren, hoe groot ook de offers wa-
ren, die op het altaar der volharding werden neêrgelegd. Ten laatste echter werd
die toestand ondragelijk, en men sloot iu April 183Ü vrede met België, hoew^el
op nadeeligcr voorwaarden, dan bij de 24 artikelen was bepaald.
Naauwelijks was de vrede gesloten, of de Nederlandsche natie toonde zich niet
geneigd voort te gaan met onbepaald vertrouwen iu de regering te stellen, maar