Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
de zwkedsche staat. G3
man-clv, heeft 2000 inw., 2 goede havens en eene drukkerij van boeken in dc
Laplandsche taal. Sundswal, aan den mond van den Selanger-A, heeft 2UOO inw.
2. Östersun ds-lan [Herjedakn en Jamtland.'] — Óstersund, aan den oostelij-
ken oever van het Stor SjÖ (Groote meer), heeft 800 inw.
3. Umea-lan of We s ter bo tt ens-liin [^Lapniark'], met de landschappen
Asele-Lapmark , Umea-Lapmark en Pitca-Lapmar k. Umea, stad aan
dan mond van de Umea-elv, heeft 1500 inw. en zeehandel.
4. Pitea-lan of N o rr b o tten s-la n [^Lapmark'], met de landschappen L u-
lefi-Lapmar k en T O r ne a-L ap m a r k. P/Vca, stad op een eiland aan den
mond van den Pitea-elv, heeft 1200 inw. en zeehandel. Lutea, aan den mond
van den Lulea-elv, heeft mede 1200 inw. JJarparanda, aan den mond van do
Tornea, eene Zweedsch-Finsche grensplaats, in 1817 aangelegd, heeft eene on-
gelukkige bekendheid .gekregen door den vreeselijken hongersnood, die daar on-
langs heerschie. Jochnock, aan de Lulea-elv, is het hoofddorp van Lapland, met
1400 inw. In de nabijheid van het dorp Juck^is^aroi 51' n. b.) vindt men de
noordelijkste ijzersmelterij op den aardbodem.
12. Het Icoiiingrijk IV oor wegen.
Dit is verdeeld in 5 stiften, deze Avederom in 17 amlten (Amte),
van -welke ieder verscheidene voogdijen (foyedier) bevat, die op hare
beurt wederom in gemeenten {fhinglager) vervallen.
I. Het stift Christiania of Aggerhuus.
Dit bevat het zuidoostelijkste en meest bevolkte gedeelte van Noor-
wegen, en is in 7 Amte verdeeld. Veeteelt, vooral paardenfokkerij,
wordt er met goed gevolg gedreven.
Christiania, de hoofdstad van geheel Noorwegen, aan den voet van den Ege-
berg en eene golf, is de residentie van den stadhouder, en bestaat, behalve 4
voorsteden, uit het eigenlijke Christiania, Opslo en Aggerhuus, Zij heeft eene
hoogeschool, eene haven, vele fabrieken en 27,000 inw. Kongsberg, de grootste
Noorweegsche bergstad, in een eng dal aan de rivier Louven en aan den voet
van eenen berg, heeft eene munt, eene school voor mijnwerkers, eene rijke zil-
vermijn cn 6000 inw. Laurvig, heeft eene groote ijzersmelterij en 3500 inw. Fre-
deri/cshüld, met 5500 inw., h'gt ter plaatse, waar de Tistedals-clv in den Swine-
sund loopt, met eene haven en de hoog gelegen vesting Frederiksteen, waar Ka-
kel XII, koning van Zweden, in 1718 in eene loopgraaf sneuvelde. Dravmen,
ter weerzijde der rivier van gelijken naam, bestaat uit drie kleine steden, heeft
veel hout- en ijzerhandel, en ruim 8000 inw, T'ónsberg, met 2100 inw., aan eenen
zeeboezem, heeft eene goede haven; 2 m. van daar, op het schiereiland Vallö,
ligt eene groote zeezoutziederij. Frederikstad, eene sterkte aan den mond van
den Glommen, heeft 3000 inw., en in hare nabijheid een beroemden waterval.
A/os heeft zaagmolens, fabrieken en 3200 inw. Hier werd in 1814 het tractaat
wegens dc vereeniging van Zweden met Noorwegen gesloten.
II. Ilet stift Christian san d.
Dit zuidwestelijkste gedeelte des lands, dat in 8 Amte verdeeld is,
bevat vele landmeren. De akkerbouw is ontoereikend; van meer be-
lang zijn veeteelt en visscherij.
Christiansand, aan den mond der Torridal-elv in het Kattegat, is welgebouwd,
heelt eene haven en 8500 inw. iUanJa/ heeft 2300, Arendal 2100, Stavangcr
5500 inw.
III. Het stift Bergen.
Dit ligt ten w. van Christiania, en bevat 2 Amte. Veeteelt en
visscherij zijn de voornaamste middelen van bestaan.
Liergen, na Christiania dc grootste stad van Noorwegen , ligt ann eene golf, cu