Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
()2 EUROPA.
den Sond, heeft 10,000 inw., eene citadel, haven en scheepvaart, llelsingbory, aan
het smalste gedeelte van den Sond, met 3000 inw., ligt; tegenover Helsingür of
Elzeneur op Seeland. Lmidskrona, versterkte zeestad aan den Sond, heeft: 5000
inw. en eene haven, waarin eene afdeeling van de Schceren-vloot ligt. Tegen-
over deze stad, in den Sond, ligt het eilandje flvoen (Ween) met 500 inw.
Fredkuik II van Denemarken schonk dit aan den stcrrekundige Tyge Braiie
(spr. Tuje Bra), die hier, behalve het slot Uranienborg, nog twee observatoriums
had. Lund, oude vesting met 5000 inwoners., was in oude tijden eene konink-
lijke residentie. In den Kaïholiekcn tijd was zij sterk bevolkt, en had 22 kerken,
vele kloosters, en was de zetel van den aartsbisschop van Zweden. Falsterho,
met 300 inw., ligt op de zuidelijkste landtong van Zweden, aan de Oostzee. In de
nabijheid ligt het kleine stadje Skanör. Ystad, aan dc Oostzee, heeft 5000 inw.
en een veer naar Pommeren.
4. Christianstad-Ian. [5c/tone/i.] — Chrisüanstad heeft 5000 inw. Cirnhris-
hamn, stad aan de Oostzee, heelt 1100 inw.
5. Karlskr O n a-lan. [BUkingenJ] — Karlskrona, met 15,000 inw., opeen door
5 bruggen verbonden eiland, is eene vesting met 2 citadels. Karlshainn, vesting aan
de Mye A in de Oostzee, heeft 4200 inw. en fabrieken.
6. Kalmar-lan. [>Smc^/c^^^d] — Kalmar, vrij regelmatig gebouwde zee- en
koopstad met 7000 inw., ligt op het eiland Gvarnholm, dat door eene brug met
het vasteland verbonden is, aan den Ivalmar-Sond. Hierbij liggen de eilanden
O land met 1300,00 en Go tl and met 40,000 bew. Van het eerste is Borgholm,
met 5oo inw., de hoofdplaats.
7. Linköpings-lan. [^Oost-Gotland.] — Linkóping (spr. Lin-tsupping), aan de
Stor A, heeft 5000 inw., en is de geboorteplaats van Bekzemüs. Söderköping
heeft 1200 inw. Norrkbpmg, met 14.000 inw., aan den mond vau dc Motala-elv,
heeft eene haven en zeehandel Veldslag 740. Skennige, aan de Skena-A, was de
voormalige hoofdstad van het Göta-rijk.
8. WexiÖ of Kron ObOr g s-lan. [^Smabnd.] — Wexiö, stad aan het Söder-
mcer, heeft 2000 inw. eu fabricke]i. Kyrkendorp, geb. in 1782 Esaias Tegnéu
(spr. Teng-neer), bisschop van Wexio en dichter. Hdshult, geb. in 1707 D.Linné,
natuurkundige.
9. Jün k ö pin gs - lan. \Sm(dund.] — Jönköping, aan het zuid-einde van het Wet-
ter-meer, heeft 6000 inw., fabrieken en handel. Vrede tusschen Denemarken en
Zweden in 1809.
10. Wenersborgs of E 1 v s b o r g s-1 a n. [West-Godand cn Dalslajid.] —
Wenersborg, met 3000 inw., aan den mond van den Gota-elv in het Wener-meer.
TroUhattan, met 500 inw., is een dorp aan het Trollhatta-kanaal en aan de Gota-
elv. De laatste vormt hier 6 watervallen.
11. Maricstads- ofSkaraborgs-lan. [ West-Gotland.'] — Marieatad,
met 3000 inw., ligt fraai aan het Wener-meer.
12. Wisby-lün [het eiland Gotland], — Wisbg , zeestad aan de westkust met
5000 inw. In dc middeleeuwen was zij een der aanzienlijkste hanzesteden , die
hare koopvaardijschepen tot naar Alexandrië zond, en waar dikwijls 10 a 12,000
kooplieden bijeenkwamen. Haar zeeregt was in het geheele Noorden geldig. Zij
had toen 18 kerken en 5 kloosters. Slitehamer is de schoonste haven aan dc
oostkust,
III. NOrd 1 and of Norr 1 and.
Dit bevat liet noordelijkste gedeelte van Zweden, en beslaat met
Zweedscli Lapland 4584 v. m. Daartoe behooren 7 landschappen,
die echter slechts vier lane uitmaken. Plet is een ruw bergland,
met vele bosschen, rotsen, moerassen en meren, waar de veeteelt
veel belangrijker dan de graanbouw is. De Lappen qï Samen, zoo
als zij zichzelve noemen, leiden eene nomadische levenswijze, zonder
landbouw, en voorzien in hunne meeste behoeften door middel hunner
rendieren. Zij leven meestal van jagt en visscherij. Steden zijn er
niet in Lapland, dat in 4 lapmarken verdeeld wordt.
1. llcrnÖsands-lan of W ester N or rl an d s-1 ü n. [Medelpad of Angerman-
la»id.'\ — Jlern'ósand, stad op het eiland Hernö, aan den mond van den Angcr-