Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
60 EUROPA.
zijn. Zij beveiligen de kust voor vijandelijke aanvallen, maar ma-
ken de scheepvaart aldaar zeer gevaarlijk. Over het geheel is de
kust van Zweden, zoowel als die van Noorwegen, rotsig en hoekig,
vooral de laatste.
Wegens de bergachtigheid en de noordelijke ligging der landen is
de grond slechts middelmatig vruchtbaar. In de noordelijke stre-
ken bestaat bijna geen landbouw; daarentegen heeft men in de meer
zuidelijk gelegen oorden, inzonderheid in Zweden, schoone, vrucht-
bare en welige landouwen; de dalen en vlakten zijn aldaar mees-
tendeels voor den landbouw geschikt. Ue lucht is, met eenige uit-
zondering, doorgaans koud, maar gezond en zuiver. In het verre
noorden, in Lapland, heerscht eene strenge koude. De langste dag,
in den zomer, duurt aldaar 1 tot 2J maand, en natuurlijk ook even
zoo de langste nacht in den winter.
De voortbrengselen zijn onder anderen: pels- en rendieren;
aan de kusten walvisschen, dolfijnen en zeehonden. Ook heeft men
hier eenig goud, tamelijk veel zilver, koper, en vooral ijzer in groote
menigte en van bijzonder goede hoedanigheid.
Plet getal inwoners beloopt in Z^veden 3,563,000 en in Noor-
wegen 1,400,000, te zamen 4,963,000. Het zijn deels Zweden, deels
iVbren, en eenige Fmnen en Lappen ^ doorgaans Finlappen genoemd.
Men spreekt Zweedsch, Noorweegsch en Laplandsch; ook spreekt
men in beschaafde kringen veel Hoogduitsch. De heerschende g o d s-
dienst is de Luthersche; maar alle andere Christelijke gezindheden
en ook Joden worden geduld. De Finlappen heeten ook Christenen
te wezen, maar zijn weinig meer dan Heidenen.
De fabrieken zijn van weinig aanbelang, vooral in Noorwegen ,
behalve die, waar metalen bewerkt worden. De lakenfabrieken le-
veren fraaije lakens, doch niet in genoegzame lioeveelheid. Voorliet
overige heeft men zijde-, tabaks-, leder-, suiker-, katoen-, linnen-
fabrieken, enz. Beide koningrijken, vooral Zweden, drijven levea-
digen koophandel, waartoe hunne ligging hoogst gunstig is.
Het koningrijk Kweden.
Dit rijk bevat de 4 navolgende landschappen, waarvan de 3 eerste
wederom in 24 lane (stadhouderschappen) worden vei*deeld, als:
I. Eigenlijk Zweden (Swea-land).
Dit middengedeelte van het koningrijk is ten oosten vlaken laag,
met vele meren, in het westen vol bergen en dalen, over het ge-
heel vruchtbaar en welbebouwd. Het bevat 5 provinciën, en, be-
halve de residentie Stockholm, 8 lane.
(De landschappen , tot welke de Icine behooren , zullen wij ttisschen [ ] plaatsen; de eerste
stad der lan is de hoofdstad.)
Stadhouderschap Stockholm. — Stockholm, de hoofdstad van het geheele
rijk, residentie des konings cn middelpunt van den Zweedschen handel, is eén
der schoonste steden van Noord-Europa. Zij ligt schilderachtig aan het einde
van het Malar-meer, ter plaatse waar dit zich met eene baai van de Oostzee
vcrecnigt, op 2 schiereilanden cn 9 grootere en kleinere holmen of eilanden, die
door 13 bruggen met elkander verbonden worden. Do stad, die 2 mijlen in om-
vang heeft cn 100,000 inw. telt, levert met hare rotsen, kanalen, tuinen, boonx^