Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
DENEMARKEN. 55
Midddfasl QnFaabunj XbOO Qn Svenhorg 3500 inw. — h. Irangcland, ten z. o. van
Funeu, heeftl6,000, en c. Taasing (spr.Tósing), ten zuiden vanFunen, 4000bew.
3. Het stift Laaland is 30 v. m. groot, en telt 80,000 bew. Hier-
toe behooren de eilanden:
a. Laaland (spr. Lóland), door den smallen Guldhorg-sond van liet eiland
Faliter gescheiden , is 21^ v. m. groot, en telt 56,000 bew. Het is een zeer vrucht-
baar, maar gedeeltelijk vochtig marsch- (klei-) land. Mariböe, de hoofdst. aan
zee, heeft 12,000, Ni/estedt en Hódhyc ieder 1100 inw. ~ b. Falster, door den
Groenen Sond, een smal kanaal, van Möen gescheiden, wordt door zijne vele
vruchtboomen de oofituin van Denemarken genoemd. Het is 8i v. ra. groot en
telt 23,300 bew. De hoofdst. is Nykjóhing, met ItiOO inw.
II. Het schiereiland Jutland.
Jutland (Jylland) beslaat 460» v. m. en heeft 610,000 bew. Het
bestaat uit eenen hoogrug, die naar de twee zeecn, welke dit schier-
eiland ter wederzijde begrenzen, de Oost- en de "VVestzee, afdaalt,
en in den 1200 voet hoogen Ihmelberg zijn hoogste punt bereikt. Het
plateau dezer hoogvlakte is de zoogenaamde Aalheide, waar men eene
ontelbare menigte dusgenaamde hunebedden aantreft. De westkust
van Jutland bestaat grootendeels uit aan de zee ontwoekerd marsch-
land. De oostkust is meestal zeer vruchtbaar en vormt eene reeks
van bekoorlijke landschappen. De Jiorden (zeeboezems), die diep hel
land in loopen, worden door bekoorlijke beukenbosschen omzoomd.
In het noorden van Jutland scheurt de Lymfiord bijna een gedeelte
van het schiereiland af, dat slechts bij eb door eene bauk met de
westkust zamenhangt. Over het geheel brengt het land meer graan
voort, dan de geringe bevolking noodig heeft. Het bevat in wereld-
lijk opzigt 10 ambten, en in geestelijk 4 stiften.
1. Het stift Aalborg, 131^- v. m.
Aalborg (spr. Oolborg), hoofdstad aan de Lymfiord, die hier eene haven vormt,
heeft fabrieken en koophandel, en 8000 inw. Frederikshaven (vroeger Fladstrand
heeten), aan het Kattegat, heett 1200 inw. eu een veer naar Noorwegen. Skagen,
stad op het noordelijkste punt van Jutland, heeft eenen vuurtoren en 1200 inw.
TMstedt, aan den Lymfiord, heeft 2000 inw. De omstreek, Thytand geheeten, is
bekend wegens hare fraaije paarden, rundvee en Thybo-kaas. — Mors of Mors-öe,
eil. in den Lymfiord, gr. 6 v. m., heeft 12,200 bew. en de stad Nykjöbing met
1100 inw. Fuur, eil. in den Lymfiord, heeft 820 bew. Lassöe, eil. in het Kat-
tegat, 3 m. van de kust, is 2 v. m. groot, en beeft 2100 bew.
2. Het stift Viborg, 547 v. m.
Viborg of Wiburg, stad aan het meer van dien naam, heeft eene jaarmarkt en
4000 inw. Skive, aan de Skive-aa, heeft 900 inw.
3. Het stift Aarhuus, 90 v. m.
Aarhxius (spr. Oorhoes), stad tusschen de zee en een klein landmeer, lieeft fa-
brieken, handel, 7000 inw. en een veer op Seeland. Skanderborg, aaneen meer van
gelijken naam, heeft 900 , Ilorsens, handel en 4800, Rande'rs, handel en 6500,
'Muriagcr, 600 inw. — Het eilandje Anholm, in het Kattegat, heeft 160 bew.,
die visschers zijn.
4. Het stift Kibe, 172 v. m,
Fibe, stad aan de Kibsaue, heeft 2500 inw. Ilingkjöbing 1200 cn Kolding 2400
inw. Fredericia, met 5000 inw., is eene nieuw aangelegde, versterkte stad aan den
Kleinen 13elt, waar de tol moest voldaan worden van dc schepen, die deze zee-
engte passeerden. Fe//c, in eene heerlijke streek, het Deensche paradijs genoemd,
heeft 2400 inw. li'an-öe, eil. aan de westkust, gr. 1 v. m., heeft 3000 bew.
It. Ite liertog^dommen.
a. liet hertogdom Slees wijk beslaat 164 v. m. cn telt 363,000