Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
mkuw-iiolland. SG5
land genoemd, en door eene menigte kustrivieren besproeid. Dan volgen, naar
liei westen toe: A r n h e m s -1 an d, met de kortelings ontdekte JJverpool-rivkr en
het schiereiland Ooburg, met de haven Essïngton en dein 1839 gestichte !jtad Vic-
toria. llier volgt ten westen V an -1) iem e ns- of Ta s m an s-1 an d, met de Golf
van liemen en du konelings ontdekte rivieren Adelaide en Victoria. Tegenover
de golf van Dicuien liggen de eilanden Batkurst en Melville, die door de Aps-
iey-straat geschciden zijn. Dc op de westkust van het laatstgenoemde eiland door
de Hritten aangelegde kolonie Bundas is weder verlaten, ofschoon de Biittenniet
alleen dat eiland, maar ook dc geheele kust, ter lengte van 7^, in bezit genomen
hebben. Het daarop volgende d e - i tt s -1 a n d neemt, op eene uitgestrektheid
van 300 m., de geheele noordwebtkust in, tot aan kaap Willem, ten noorden
waarvan men den Dampiers-archipcl heeft, die uit zandige, onvruchtbare aarde
bestaat. Ten zuiden van De-Wiits-land (aan de westkust; heeft men het Een-
drachts-land (iu 1616 door de Nederlanders ontdekt), met de grooie, door
het schiereiland I'eron in tweeën gedeelde Sharks- of Zeehonden-baai, voor welke
verscheidene eilanden liggen, waaronder Birk-Hortog het grootste is. Daarop
volgt hei in 1009 ontdekte Edels-iand, waarop verder zuidwaarts V 1 a m i n g s-
en È cc n w i ns« 1 an d volgt. Hier hebben echter de Britten de kolonie Zwaan-
rivier of W es t-A us tral i ë gesticht, waardoor de zoo even genoemde namen
vervallen zijn.
Gemelde kolonie is in 26 graafschappen verdeeld, en heeft Perth, aan de Zwaan-
rivier, waarnaar deze kolonie genoemd is, tot hoofdplaats en zetel der regering.
Aan den mond van gemelde rivier heeft men het stadje Freewantle, en daar
tegenover het vruchtbare eiland Rottenest, Een voorname inham is de Geographen-
baai, en kajicn zijn de Naturalisten-kaap, de kaap Leeuwin, de kaap Bntrecas-
teuux en de Nuyts-kaap.
Aan de zuidkust van Nicuw-Oolland strekt zich Nuyts-land uit, dat in 1627
oniilekt is. Hierop vulgt E 1 in d er s -1 an d, met de golven van Spencer en St.
Vincent, die door het schiereiland Yoik gescheiden zijn; ten zuiden van bet laat-
s\e heeft men het 50 v. m. groote eiland Kengoeroe , dat door ontvlugie gedepor-
teerden is bewoond, die van de kengoeroes, robben en schaaldieren leven, waar-
aan het eiland rijk is.
El i n d e r 8-1 an d vormt sedert 1837 de Britsche kolonie Zuid-Australië,
die eene oppervlakte van 12,000 v. m. beslaat. Deze kolonie, die in bloei toe-
neemt, voert, behalve granen, inzonderheid veel schapenwol uit. Er zijn eige-
naars, die kudden van 25,000 schapen hebben. Ook heeft men onlangs rijke
koper- en loodmijnen onidekt; daarenboven is er veel ijzer, eenig goud en sporen
van zilver en kwikzilver. De hoofdstad dezer kolonie, die in 9 graafschappen
is verdeeld, is het fraai gebouwde Adelaide, met 20,000 inw.; Port Adelaide, met
2000 iuw.» aan de oostzijde der golf van St. Vincent, is eene uitnemende haven-
plaats. Andere steden zijn: Tanunda met 5000 inw., meest alle Duitschers; Ko-
pinga, in de nabijheid van kopermijnen, beeft 4000 inw. Aan de Lincoln-haven,
iu de Spencer-baai, ligt de nicuw-aangclegde stad Port-Lincoln.
Op Elinders-land volgt tot aan kanp Wilson, in de Bass-straat, Grants-
land. Uier hebben de Engelschen sedert 1799 eene kolonie gesticht en daaraan
den naam Australia Eclix gegeven. Sedert kort echter is deze kolonie, die
van Nieuw-Zuid-Wales afhankelijk was, tot eene zelf.-tandige kolonie verheven,
en daaraan de naam Victoria geschonken. Zij omvat het geheele zuidelijk
gedeelte van Nieuw-Holland, van de rivier Gleenelg tot aan kaap Uowe, en be-
slaat een oppervlakte van 4.').50 v. m. Tusschen de zeekust en het binnenland
strekt zich van het westen naar het oosten eene bijna onafgebrokene bergrij uit,
waartoe de Victoria- en Grampian-bergen, de Au straal'Pyreneën en de Austraal-
Alpen behooren. Deze laatsien, het tot dusverre bekende hoogste gebergte van
Nieuw-liollaiid, scheiden Victoria van Nieuw-Zuid-VVales, en strekken zich uit
tot aan de zeekust, waar zij bet Gipsland (de kuststreek tusschen de kapen Wil-
son en Howe) begrenzen. Du kolonie Victoria is sedert 1851 beroemd en be-
langrijk geworden door haren grooten rijkdom aan goud, en van dat oogen-
blik af dagteekent zich hare schielijke opkomst, daar zij in 1852 reeds 200,000
bew. telde, waarvan de heltt zich met goudzoeken bezig houdt. De goudvelden
bevinden zich in de Grampian- en Victoria-gebergten. Bovendien bexit deze
kolonie ook uitmuntende kudden vee; inzonderheid wordt er van dc schapenteelt
veel werk gemaakt. De hoofdst. dezer kolonie is de nieuwe, aan de Phibps-
haven (Port Philipp) gebouwde stad Melbourne, uur van de zee, aan ecnc
vruchtbare vlakte van de rivier Yarra-yarra, met 90,000 inw. Uit gebrek aan
woonhuizen moeten vele goudzoekers zich nog in tenten ophouden, zoodat men
nabij Melbourne eene geheele zoodanige stad heeft, die den naam van Canvass-
town (Zeildoek-stad) draagt, on 10,000 inw. telt. Verder heeft men de steden
Gcelong, met veel handel cn 20,000 inw., aan do lM:ilipps-laai, Portland, aan de