Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
35!: AMKiïIKA.
koning-s vnn Portugal, op 10 Maart 1826, ontstond, en de troonopvolging
heirof. ])aar de keizer, Inidens de constitutie, zonder verlof van het congres
Brazilië üiet verlaten nioirt, aanvaardde hij wel de regering van Portugal en gaf
aan dit rijk eene vrijzinnige siaat^regelinir, doch deed afstand van de kroon,
door eene acte van 2 Mei 18:20, ter gunste van zijne dochter Dona Maria
Gloria.
De keizer moest echter door dit alles van Brazilië worden afgetrokken, en de
republikeinsche partij in deze jiieuwe betrekking tot het moederland rijke stof tot
verdenking vinden, waarvan zij met zoo goed gevolg gebruik maakte, dat Dom
pEDKO van nu af alleen te denken had aen het bestrijden der regeringloosheid.
Ilet uitgebreide land, dat uit zoo ongelijksoortige deelen was zanjeiigcsteld .
had bovenal een geregeld bestuur noodig. ï)e meeste pogingen om dit daar le
stellen leden schipbreuk, gedéelielijk op den onwil der Brazilianen, gedeelte-
lijk op het gebrek aan grooie administraiieve talenten. Daf de financiën onder
dit alles leden, behoeft niet gezegd te worden; de ontevredenheid openbaarde
-zich in eene menigte kleine opstanden en de zich hoe langer hoe meer openba-
rende neiging tot provinciale afzonderingen. Het meest leed de regering door
een zeer kostbaren en bijna altijd met verliezen en nederlagen gepaarden oor-
log, dien Dom Pedko in 182n tegen de la-Piata-staien begon, welke op terug-
gave van de in 1815 door Brazilië in bezit genomen Banda oriental aandrongen.
Oiu zich van dezen oorlog aï te maken, sloot Dom Pedro op 27 Augustus
ccu weinig eervollen vrede; doch hij vond zijne gevaarlijkste vijanden in het van
het zuiden terugkeerend, meestul uit vreemdelingen bestaand leger, dat zich wegens
achterblijvende soldij aan het plunderen begaf, terwijl eene te liio staande atdee-
ling in openbaar oproer uitborst. Ontscheepte mariniers van vreemde oorlogschc-
j)en overwonnen eerst na een formeel gevecht. De verklaring des keizers, dat hij
de regten zijner dochter in Portugal met magt van wapenen zou \erciedigen , mis-
haagde niet zonder reden aan de Brazilianen, die eene verspilling der Brazili-
aan.^che staatsinkomsten ter gunste der faniilielielangen van Dom Peijro vreesden,
ilet congres van 1829 bestond bijna slechts uit mannen van de ojjpositie, die
hun misnoegen zoo onbewimpeld openbaarden, dat de op 3 September uitge-
sprokeiie oj)licffing der vergadering als geregtvaardigd schijnt. Nog guf Dom
Pïcuno toe, door tegen het einde van 1829 zijn ministerie bijna alleen uit gebo-
rene Brazilianen zamen te stellen ; maar ook dit was niet in staat om hem het
vertrouwen der blinde, door demagogen geleide menigte terug te schenken.
Toen ook eene reis naar Minas, waar hij gehoopt had zich eene partij-te vormen,
'/onder vrucht was gebleven, zijn intogi te Kio op 15 Maart lt31 naauwelijks
door het volk was opgemerkt en op 6 April weder een opstand was uitgebarsten,
besloot de welwillende, maar energieke man tot eenen stap, die hem in de laatste
jaren vaak als den meest afdoenden was voorgekomen. Plij deed op 7 April af-
stand van den troon, ter gunste van zijnen zoon, en begaf zich op 13 April
scheep naar Europa.
Voor den negenjarigen Dom Pedro II benoemden-de kamers een regentschap,
welks voornaamste lid Francisco juk Lisia was. Van toen af tot heden toe
hebben de politieke oneenigheden in Brazilië niet opgehouden. In zijne consti-
tutionele vergaderingen heeft dii rijk nooit op een uitstekend man mogen roem
dragen; integendeel is overal gebrek aan ervaring en veel-omvatfcnde kennis
zigtbaar. Op het volk hebben de liberale denkbeelden niet voordeelig gewerkt,
daar het voor een verstandig bestuur niet rijj» is.
De volksvertegenwoordiging bestaat uit eenen senaat met 58 en eene kamer
van gedeputeerden mét 113 leden. De uitvoerende magt berust in de hand van
het ministerie, w.iarvan een der ze« ministers (in 1856 die vau financiën) het
voorzitterschap bekleedt. Ken staatsraad, uit de ministers, negen gewone en ver-
scheidene buitengewone leden bestaaude, die door den keizer benoemd worden,
beraadslaagt over de wetsontwerpen, die aan de vertegenwoordiging worden voor-
-gelegd. Aan het hoofd van iedere provincie staat een prcj-ident.
De voornaamste rivieren zijn: 1) de Maranjon of rivkr der Ama-
zonen, die hier aan de linkerzijde de Yupnra (spr. Joepoera) enden
grooten iUo Negro, aan de regterzijde den Yacanj (de grensrivier
tusschen Brazilië en Peru), den Yutay (spr. Joetaj), den Purus of
Chipara (welke, volgens een der laatste reizigers, de grootste tak
van de Maranjon zou zijn), de Madeira (die uit de vereeniging van
'len Alamoié en den Guaporé ontstaat) den Topayoso en den Jingii
(spr. Znenyoe) ontvangt; 2) de Para, die uit de zamenvloeijing van
■liet] Ara:i]Maqa en den Tocantlnes ontstaat. Met de Para, die met