Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
BRAZILië. 353
1817 uitgebarsten republikeinsche opstand, dien men echter onderdrukte, was dc
voorlooper van elkander schielijk opvolgende gebeurtenissen. De oproerige Por-
tujicsche troepen eiscbien dat de in Augustus 1820 to Lissabon door opstand af-
gedwongene constitutie tot lirazilië wierd uitgestrekt, en werkelijk bezwoer haar
de kroonprins Dom Pkdho voor zich en zijnen vader op 26 Februarij 1821. Geld-
verlegenheden dwongen den koning de inscheping, waartoe reeds alles in gereed-
heid was, uit te stellen. Bloedige tooneelen volgden, cn op 21 en '22 Apnl liet
de koning de afgevaardigden, die de Spaausche constitutie verlangden, door sol-
daten uit elkander drijven.
Het land moede, dat hij met tegenzin bewoond had, begaf hij zich op 26 Apri',
naar Portugal scheep, terwijl hij Oom Pudko als prins-regent achterliet. De Por-
tugesche Cortes volgde het voorbeeld der Spaansche van Cadiz, eu verlangde dat
Brazdic zich als afhankelijke kolonie zou laten regeren. Reeds was de Brazili-
aanschc of nationale pariij zóó magtig, dat men van haar eene onafhankelijk-
heidsverklaring vreezen moest. De prins-regent, die den ernstig&ten wil had om
het land zijner keuze voor regeringloosheid te beschermen, weigerde door eene
verklaring van 9 Januarij 18^2 aan het bevel tot terugkeer naar Lissabon tc ge-
hoorzamen, en dwong de Portugesche troepen om Brazilië le verlaten. Hij riep
in Junij eene nationale vergadering bijeen tot het ontwerpen eener eigene con-
stitutie, en nam eindelijk op 18 December 1822 de waardigheid aan van keizer
van Brazilië, welke de gedeputeerden hem den 12den October hadden opgedragen,
nadat zij op 1 Augustus Braziliëns scheiding van het moederland hadden uitge-
sproken. intusschen had zich de republikeinsche geest meer en meer verspreid,
cn inzonderheid waren de geheime vrijmetselaars geuootichappen zeer werkzaam.
Dc gebroeders Ani>rada, ministers van den keizer, trachtten te vergeefs, dc re-
publikeinsche partij met dc Portugesche te vereenigen en onder eene grondwet tc
brengen. Toen zij in de door den keizer bijeengeroepene vergadering van gede-
puteerden, die op 3 Mei 1823 geopend werd, slechts tegenzin en opzettelijk iu
den weg gelegde hinderpalen ontmoetten, lieten zij zich daardoor verleiden tot
gewelddadige maatregelen tegen «le geheime republikeinen, die wederom van hun-
nen kant den keizer dwongen deze minisiers op 11 Julij 1823 tc omslaan. De
Braziliaansche partij vierde een grooten triomf, te meer daar kort ic voreu de
nog voorhandene Portugesche troepen door magt van wapenen gedwongen wer*
den zich naar het moederland scheep te begeven, en Braziliaansche regimenten
zoowel Monte-Video in December 1822 als Bahia in Junij 1823 veroverd hadden.
Terwijl Dom Pedjio te vergeefs alle pogingen aanwendde om het nieuwe ryk
buiten 's lands aanzien te verschaffen, en het niet eens zoo ver kon brengen om iu
Europa erkend te worden, vermeerderde zich de inwendige tweedragt. ilet her-
stel vau de volstrekte koningsmagt in Portugal, door de omwenteling van Mei
1823, vervulde de Brazilianen met groot wantrouwen tegen de onder hen levende
Portugezen, die zoo in het staatsbestuur ais bij het leger aanzienlijke rangen be-
kleedden , en lokte eene beslissende verklaring uit legen eene hereeniging met het
moederland. Uil dii mlsnoegdu ontsproten wrijvingen, welke, in het eer^t slechts
tusschen particulieren voorkomende, zich weldra lot al de partijen uitstrekten,
die zelfs in het congres elkander begonnen te bekampen, terwijl hevige dagbladen
het volk zóó opwonden, dat den lO^en November te Uio de Janeiro een ernstig
oproer uitborst, de ministers hun ontslag moesten nemen, en dc keizer zijn buiten-
verblijf San Cristovtto met troepen moest laten bezetten Intusschen liet hij deze
reeds den l2Jen November naar Kio oprukken, waar zij de vergaderplaats van
het congres omsingelden en de gedeputeerden dwongen aan eeu decreet van ont-
binding, dat te gelijker tijd werd ingediend, te gehoorzamen. Hoe goed Dom
Pkijro het met Brazilië meende, bleek weinig tijds daarna, toen hij eene nieuwe
nationale vergadering bijeenriep, en, in plaats van de op 10 Augustus door hem
afgekeurde bijna republikeinsche constitutie, op 11 December een ontwerp van
grondwet voorlegde, dat, na plaats geha<l hebbende stemming, op 9 Januarij 1824
bezworen werd. Deze grondwet, die in hoogen graad liberaal was, stelde eene
buitengewone magt in de handen der gedeputeerden, beroofde zelfs den keizer van
een volstrekt veto. en hief alle privilegiën op. Zij was de vrucht van eene waar-
lijk edele en grootmoedige neiging van den vrijzinnigen keizer. De ruwe hoop
was echter noch in staat noch genegen om dit te erkennen, en derhalve brak
te Pernambuco een republikeinsche opstond uit, die eer^t ecn einde nam, tocji,
na lang beleg door lord Cochuane en den generaal Lima, de stad op 17 Sep-
tember met storm werd ingenomen. Na lange onderhandelingen, die tc Londen
geopend, te Lissabon voortgezet en tc Kio ten einde gebragt werden, gelukte
het, eene vereffening tusschen Brazilië en Portugal tot stand te brengen. Door dit
verdrag, dat op 15 November 1825 door Jan VI werd onderteekend, werd Dom
Pküko's souvereiniteit en Braziliëns onafhankelijkheid van het moederland erkend,
de vrede hersteld, maar het vraagstuk niet opgelost, dat terstond na den dood
20