Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
3-18 amkiïika.
BOIilVIjt.
Deze republiek is iu 1825 ontstaan uit eenige provinciën, die voor-
heen tot het onderkoningrijk Buenos-Ayres behoorden en Opper-
Peru uitmaakten. Zij grenst ten noorden aan Peru, ten oosten aan
Brazilië, ten zuidoosten aan Paraguay, ten zuiden aan de staten
van la Plata, en ten westen met de woestijn Atacama aan den Groo-
ten oceaan, Chile en Peru, waarvan dit land door het Andes-ge-
bergte gescheiden is. De oppervlakte bedraagt 15,000 v. m,, en is
door 1,300,000 zielen bewoond, deels blanken, deels Indianen.
De grond, over het geheel vruchtbaar en genoegzaam van wa-
ter voorzien, is zeer verschillend: in het oosten bestaat hij meest
uit vlakten en pampa's, met ongebaande wouden overdekt; in het
westen is hij bergachtig, van de Cordillera's of Andes doorsneden,
■welke zich in hunne oostelijke bergketen zoodanig verheffen, dat
men hier 2 bergen vindt, den Illimani en den Sorata, die 2 a SOOO
voet hooger zijn dan de Chimboraco, welken men voorheen voor
den hoogsten berg van de Cordillera's hield.
De rivieren behooren gedeeltelijk onder het stroomgebied van den
Maranjon, gedeeltelijk onder dat van ii^Parayuay; tot de eerste be-
hooren de Beni en de Madeira, die ontstaat uit de zamenvloeijing
van de Mamoré met den Rio Condorillo, welke naderhand Rio Grande
en Giiopahi heet, en de Guaporé; tot de laatste behooren de PUco-
mayo en de Vermejo, die alhier ontspringen. Van het groote meer
Tlticaca behoort hier een gedeelte; het zoogenoemde meer Jarayco
(spr. Garajko) is eigenlijk eene verzameling van moerassen, die door
de groote overstroomingen van den Paraguay ontstaan.
Het klimaat is deels aangenaam en gematigd, deels drukkend heet
en vochtig. De producten zijn als in Peru. De industrie is nog in
hare kindsheid, en de handel bepaalt zich alleen tot het binnenland.
De staat wordt verdeeld in de 6 departementen L a P a z, O r u ro ,
Potosi, Cochabamba, Chuquisaca^ en Santa Cruz de la
Siërra, Hierbij komen nog de 3 provinciën Litoral, Tarija
(spr. Tariga) en Otuquis. Steden zijn:
La Paz, in een bergdal van dc Andes, 11,430 voet boven den spiegelder zee,
heeft eene universiteit en 32.000 inw.: 15 mijlen vandaar heeft men den hoogen
berg Illimani. Oruro, met 5000 inw.,'en zilvermijnen in de nabijheid, ligt 12,00(>
voet boven de zee. Potosi, 12,850 voet boven de zee gelegen, met eene bevolking
van 14,000 zielen, wns voorheen beroemd door hare zilvermijnen in de nabijheid,
die evenwel nu nog niet geheel onbelangrijk zijn. Cochabamba of Oropesa heeft
27,000 inw., die veel katoenen goederen en fraai aardewerk vervaardigen. Mis-
ques is zeer vervallen, en het zeedorp Punata of Povona is beroemd door do
talrijke vruchten, die er wassen. Chuquisaca, thans Sucre genaamd, de hoofdst.
van den geheelen staai en zetel van het congres en van de regering, aan den
Cachimayo, heeft eene fraaije hoofdkerk, eene universiteit, handel en 14,000
inw. San Lorenzo de la Frontera, in een bekoorlijk dal, heeft 4000 inw.
De provincie Litoral (vroeger Lamar of Cobija genoemd),
sedert kort eerst van het departement Potosi gescheiden en tot een
bijzonder kustgouvernement verheven, bevat, onder anderen, de woes-
tijn Atacama, die aan gene zijde der Andes, aan den Grooten oceaan,
ten westen van Potosi ligt, en hier Peru van Chile scheidt. Zij is zeer
rijk aan koper, en heeft slechts 5000 a 6000 bew. Aan de rotsach-
tige kust zijn verscheidene uitmuntende havens, waaronder inzon-
derheid Cobija (ecn tijd lang Lamar genoemd) eene eerste plaats be-