Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
zuid-ameuika. 343
1000 mijlen. Het heeft de grootste en waterrijkste stroomen der
aarde. Het getal bewoners is niet met zekerheid te bepalen; men
schat het op 11 a 12 millioen. Het bestaat bijna geheel uit voor-
malige Spaansche en Portugesche bezittingen. Spanje bezat: 1.
zuela, Nieuw-Granada en Ecuador, 2. Peru, 3. ChiU, 4. Rio de Ui
Plata en 5. Parayuay. Portugal bezat Brazilië, dat zich in 1820 tot
een onafhankelijk keizerrijk vormde. '
Thans wordt Zuid-Amerika verdeeld in de 3 Columhiaansche re-
fuhlieken, Peru, Bolivia, Ciüle^ Paraguay^ Rio de la Plata, Uruguay t
Brazilië t Guyana en Vrij Zuid-Amerika.
OK uniK COIiVJ.^BIA.imSCHE: RKPrBIjIKUKM.
Zij heeten Venezuela, Nieuw-Granada en Ecuador, en grenzen ten
noorden aan de Caribische zee, ten oosten aan de Atlantische zee,
Engelsch en Fransch Guyana en Brazilië, ten zuiden aan Brazilië
en Noord-Perü, en ten westen aan den Grooten oceaan en de Ver-
eenigde Staten van Midden-Amerika. De grootte bedraagt 59,000
vierk. mijlen.
Het uitgestrekt gebied van de drie Cohimbiaansche republieken bestaat uit bet
voormalige Spaansche onderkoningrijk Nieuw-Granada en het voormalige generaal
kapiteinschap Caraccas of Venezuela, die zich op 17 December 1819 als re/>u^)//e^'
Columbia vereenigden. Daarbij sloot zich in I82I ook Quito en in 1823 Panama aan,
terwijl haar voornaamste stichter, Simon Bolivar (dien men den Washington
van Zuid-Amerika genoemd heeft), tot 1830 als regent aan het hoofd er van bleef.
Toen was dit groote gebied in 12 departementen verdeeld, die in provinciën en
welke laatste wederom in kantons en kerspelen gesplitst werden. In 1831 wer-
den de 12 depariemenien ontbonden, om het bondgenootschap der Vereenigde Sta-
ten van Zuid-Amerika to vormen, welke uit de republieken Nieuw-Granada, Ve-
nezuela en Ecuador bestond. Ofechoon deze republieken van elkander onafhan-
kelijk zijn, kon men ze echter als een onderling bondgenootschap beschouwen,
inzonderheid ten opzigte van gemeenschappelijke verdediging tegen aanvallen van
builen, de evenredige verdeeling van de voorheen op Columbia rustende staats-
schuld en de afschaffing der slavernij De vier departementen Zulia, Orinoco,
Venezuela en Cumana maakten weleer het kapitein-generaalschap Caraccas en de
acht andere het onderkoningrijk Nieuw-Granada uit. Op 19 October 1840 scheidde
zich de stad Cartagena, in het departement Magdalena der republiek Nieaw-Gra-
nada, van de regering van dezen staat, cn korten tijd daarop volgden andere
provinciën haar daarin na. Op 18 Junij 1841 bezwoeren afgevaardigden der pro-
vinciën Panama en Veragua in de stad Panama eene nieuwe grondwet, door welko
deze provinciën, onder den naam van Staat der landengte van Panama, onafhan-
keiyk verklaard werden. De regering van Nieuw-Gtanada verzeite zich echter te-
gen dit besluit, waardoor het toen niet ten uitvoer gebragt kon worden. Dit ge-
schiedde evenwel eenige jaren later, daar, ten gevolge van een eenparig besluit
der wetgevende magt van Nieuw-Granada van 27 Februarij 185.'), de onafhanke-
lijkheid van de provinciën der landengte erkend is, met voorbehoud evenwel, dat
zij, ten opzigte van buitenlandsche betrekkingen en het krijgswezen, met Nieuw-
Granada op eenparigen yoet blijven zou. De wetgevende magt van Panama ver-
gaderde voor de eerste maal den 15den Julij 1855.
De voornaamste rivieren zijn: 1) de Orinoco, een groote stroom,
die in de republiek Venezuela ontspringt, en met onderscheidene mon-
den in den Atlantischen oceaan vloeit; 2) de Maranjon o^Amazonen-
rivier, de gx'ootste rivier der wereld, die in Perii ontspringt, en na
eenen loop van 1000 m., met eenen mond van 40 m. breed, zich in de
Atlantische zee stort, na den 140 m. langen Napo, den 160 m. langen
Putumayo of Isa, en de in Columbia ontspringende 200 m. lange Yu-
;>wra'en den Rio Negro opgenomen te hebben; 'è) Magdalena-rivier,
die in de Caribische zee valt. nadat zij door de aanzienlijke Cawc.j
versterkt is. Onder de meren komt dat van Maracaibo hot meest in
aanmerking.