Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE VEREENIGDE STATEN VAN NOOltü-AMERlKA.
327
27. Florida. (Opg. 3 Maart 18^5.) Oppervl. 2790 v. m., met
90,000 bew. Deze staat, in 1819 door Spanje afgestaan, is door de
Apalachicola in West- en Oost-Fiorida verdeeld. Men heeft er kostbare
houtsoorten, groote vruchtbaarheid, maar ook moerassenen savannen.
Tallahassee, dc hoofdplaats, heeft 3000 inw. Pensacola, met 4800 inw., is ver-
sterkt en de beste haven aan de Chesapeak-baai. Si, Augustine heeft 4000 inw. _
Op het eiland Amelia, aan de oostkust van Florida, heeft met het versterkte
havenstadje St. Fernandina, met 500 inw.
28. Tejas (spr. Tegas (*)). (Opg. 29 Dec. 1845.) Oppervl. 11,500
v. m., met 220,000 bew., vroeger eene provincie van Mejico, is
in 183G daarvan afgevallen; het was eerst eene afzonderlijke repu-
bliek, en is vervolgens onder de Vereenigde Staten opgenomen.
Austin, de hoofdplaats, in eene romantische streek aan den Colorado, heeft
5000 inw. Houston, raet fabrieken en handel, heeft 4000 inw. San Antonio de
Bejar was onder dc Mejicaansche heerschappij de hoofdst. van Tejas, en telde
9000 inw.; thans bedraagt dit getal 1500. Ualveston, de grootste stad van deu
staat, op een eiland van gelijken naam aan de Galveston-baai, is de meest be-
zochte koophaven des lands, met 9000 inw. Andere steden zijn: Indianola met
800, Velasco met 1200, Brazoria met 500, San Felipe de Austin met 1000, Ma-
tagorda met 700, V'ictoria met 300, Nacogdo(^hes met 1500, Washington met 1200
en Friedrichsourg met 2000 inw. Nieuw-Braunfels, Duitsche kolonie, in 1845 door
den vorst öolms gesticht, heeft 2800 inw.
29. lowa (spr. Eiowó). (Opg. 28 Dec. 1845.) Oppervl. 4606 v.
m., met 195,000 bew. Deze staat is nog eene wildernis, die op
bebouwing wacht. Men heeft er rijke loodmijnen.
loioa-city, de fraai gelegen hoofdst. aan de rivier van gelijken naam, heeft
5000 inw. Duhugue heeft 6000, Burlington 6000, Muscatine 2500, Davenport 3300,
Fort Madison 8000 en Koekuh 4000 iuw.
(*) Vodr 1815 had de x, in het Spaansch, driederlei uitspraak: die van die
van de Nederlandsche g, en aan het slot van woorden (op eene enkele uitzonde-
ring na) die van z. Voorts hebben in het Spaansche alphabet nog 2 andere let-
ters den Nederlandschen .^-klank, namelijk de Spaansche g, wanneer zij vóo'r
e en i komt, en de j {gota heet deze letter in het Spaansch) vódr alle vocalen.
De Spaansche akademie van wetenschappen, vol verontwaardiging vernemende,
dat naburige volkeu niet van Mêgiko, maar van Meksiko, niet van Teg<^, maar
van Teksas, niet van Don Kigote, maar van Don Kiesjot, niet van Kadiez, maar
van Kadiks, niet van Galapa, maar van Zjalapa spraken, begreep aan deze
verkeerdheid eeu einde te moeten maken, en bepaalde op ccne algemeene vergade-
ring in 1815, dat de x, in het Spaansch, van toen af alleen zou voorkomen, waar
zij den ^'s-klank heeft (wolk getal woorden in die taal zeer gering is). Behalve
enkele uitzonderingen met g vóór e en i, zou men voor den Nederlandschen ^-klank
de j bezigen, en voortaan niet Guadalaxara, maar Guadalajara^ niet Texas,
maar Tejas, niet Don Quixote, maar Don Quijote schrijven; en even zoo niet
Cadix, maar Cadiz, niet la Fax, maar la Paz. Het spreekt van zelf dat zij, die
met de Spaansche taal niet bekend zijn of er geen belang iu stellen, van dit alles
mets begrijpen, en, zoo zij er al in hunne betrekking (van schoolopziener of zoo
iets) er zich mede moeten inlaten , er gevaarlijke nieuwigheden in zien. De zaak be-
staat echter sedert 1815 in het Spaansch, en men zal toch wel aan de Spanjaarden
zoo min, als aan eenige andere natie, het regt willen of kunnen betwisten om
hare eigene orthographie te regelen. Dat onze naburen, de Britten en Franschen,
in hunne taal don Nederlandschen ^-klank missen, heeft het verwerpen van den
^s-klank in dergelijke Spaansche woorden ih den weg gestaan, en zal dit steeds
blijven doen. De Duitschers kunnen er zich nog niet regt in vinden, cn missen
toch ook de Nederlandsche g, met het bekende keelgeschraap. Voor Nederlan-
ders staat echtcr in deze niets iu den weg, waarom wij dan ook dc sedert 1815
door de Spaansche akademie ingevoerde veranderde spelling van dergelijke woor-
den in dit werk gevolgd hebben, waartoe wij tc meer ziju overgegaan, daar dex,
als geen Nederlandsche letter zijudo, toch waarlijk door ons niet zoo iu bescher-
ming geoomen behoeft to worden.