Boekgegevens
Titel: Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Auteur: Frijlink, H.
Uitgave: Amsterdam: Hendrik Frijlink, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 680 D 2
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203765
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nieuw handboek der aardrijkskunde, met geschiedkundige aanteekeningen
Vorige scan Volgende scanScanned page
;508 AMElllKA.
oost-kusten, die de verspreiding der tropisclie zeewinden toelaten;
en voorts dpor de liooge bergketenen, de vele groote rivieren en het
nog altijd groot aantal uitgebreide, ongebaande wouden. Groot
vooral is het verschil in warmte in de Vereenigde Staten van Noord-
Amerika, niet alleen tusschen plaatsen op gelijke breedte raet an-
dere in de Oude Wereld gelegen, maar ook in die staten zelve op
een en de zelfde breedte, welk verschil overal blijkbaar is, behalve
aan de kust van den Grooten oceaan, die een schier Europeesch kli-
maat heeft. In den zomer is de warmte bijna een tropische. Planten,
die in de tropische gewesten rijpen en maar ée'n zomer tot haren
vollen wasdom noodig hebben, gelukken uitmuntend in de zuidelijke
staten en in de vallei van den Missisippi, en maken de voornaamste
producten van den uitvoer uit. De warmtelinie van 80 graden Fah-
renheit in den zomer omvat alle staten van den Mejicaanschen zee-
boezem, terwijl zij in Itluropa ten hoogste een klein gedeelte van
Sicilië aandoet, en maar even langs de Afrikaansche kust van de
Middellandsche Zee heenstrijkt. De warmtelinie van 75° Fahrenheit
(18J-'' Reaumur) doet Baltimore, Louisville en St. Louis aan, bene-
vens de groote steppen veel noordelijker op; vervolgens gaat zij
over het Groote Zoutmeer dwars door de vallei van den Sacramento
on San Joaquim in Californië. In Europa strijkt deze warmtelinie
maar even langs de noordkust van de Middellandsche Zee heen,
en wel op bijna gelijke breedte als in Noord-Amerika. Derhalve
hebben in den zomer Noord Amerika en Europa onder gelijke gra-
den breedte gelijke temperatuur, en voor zooverre de Vereenigde
Staten op lagere breedte liggen, zijn zij stellig warmer dan eenig
punt in P}uropa. Uitzonderingen hierop zijn de vlakte van het Kots-
gebergte en de kuststreken aan den Grooten oceaan. De eerste is eene
zoo groote hoogte, dat de middelbare temperatuur aldaar b.v. in het
noordelijk gedeelte van Nieuw-Mejico, aan die van den zomer in En-
geland (GO''Fahrenheit)gelijk is, en de kust van den Grooten oceaan
wordt door buitengewone oorzaken tot eene middelbare zomerwarm-
te van 75» afgekoeld, welke naauwelijks zoo hoog is als de lente- en
herfst-temperatuur ook aldaar. Door de groote hoogte in het binnen-
land wordt deze mindere temperattiur genoegzaam verklaard, en het
is maar te verwonderen, dat <le gi-ond nog zoo vruchtbaar is, daar
toch enkele streken daarvan zoo hoog liggen als de sneeuwlinie der
Alpen. De warmte is zoo veel grooter dan op gelijke hoogte in
Europa, dat zich geene andere regels ter berekening van de tem-
peratuur daarop laten toepassen.
De westgrens van de groote steppen is, in weerwil van hare
grootere hoogte, warmer dan de oostelijke. ïen westen van het rots-
gebergte treft men gewigtige verschijnselen aan. De temperatuur
der kust is merkwaardig gelijkmatig, en, jaar uit jaar ingerekend,'
bedraagt de afneming der temperatuur van San Francisco (38" n.
br.) tot aan de noordgrens der Vereenigde Staten (49'' n. br.) slechts
50, terwijl zij op gelijken afstand op de Atlantische zee 22o -(20 in
den zomer cn 30 in den winter) bedraagt. De kust aan den Grooten
oceaan heeft genoegzaam het klimaat van West-Engeland, Schotland
en Noorwegen. De temperatuur in het binnenland nabij het Rotsge-
bergte is zeer veranderlijk. De zomer is heet, maar veranderlijk,
«n over het algemeen beantwoordt het klimaat meer aan het binnen-
liind van Azië, dan aan eenig gedeelte van Europa.